کتیبه‌های پارسی در آرامگاه بانویی شاعر در حیدرآباد هند

شناسه خبر: 149499 سرویس: تصویر ، توسعه ، فرهنگ و میراث فرهنگی ، گوناگون جمعه ۱۱ آبان ۱۳۹۷, ۵۵ : ۱۳ : ۰۰
در نزدیکی درگاه مولاعلی(ع) درحیدرآباد هندوستان و در دل باغی باشکوه بانویی شاعر از سدۀ هیجدهم میلادی خفته است.
۵۵آنلاین :

 

حمیدرضا سروری

در نزدیکی درگاه مولاعلی(ع) درحیدرآباد هندوستان و در دل باغی باشکوه بانویی شاعر از سدۀ هیجدهم میلادی خفته است. از بانوی فقید آرمیده در این باغ به نام مه‌لقا(ماه‌لقا) بای چندا(Mah Laqa Bai Chanda) نام برده می‌شود او نخستین زنی بود که به زبان اردو دیوان شعر نوشت. چندا بی‌بی(Chanda Bibi) در زمان فرمانروایی دودمان آصف‌جاهی(نظام حیدرآباد) درخشید. این دودمان بین سالهای ( 1948-1724م) منطقه‌های گسترده‌ای را در فلات دکن اداره می‌کردند. زندگی و رشد بین طبقه‌ نجیب زادگان باعث شد که مه‌لقا از همان ابتدا از نعمت دریافت بهترین آموزش برخوردار شود. موسیقی،شعر و تیراندازی آموخت و از جوانی به انجام نقش در دربار نظام حیدرآباد پرداخت و به رقاص و آوازه‌خوانی مشهور که ستایش همه را برمی‌انگیخت تبدیل شد. مه‌لقا در زمان فرمانروایی دومین و سومین فرمانروای دودمان آصف‌جاهی زندگانی بسیارخوبی داشت و دارای نیروهای نگهبان ویژۀ خود بود و البته زمینهای زیادی هم از آن او بود که همین زمینی که در آن به خواب جاودانه فرو رفته از جملۀ آن داراییها به شمار می‌رفت. مه‌لقا زنی شگفت‌انگیز بود و زمانی که تنها 20سال داشت به زبان اردو دیوان شعر نوشت(گلزار ماه لقا). البته روشن است که شعر اردو در فلات دکن به شدت تحت تأثیر زبان،ادب و شعر پارسی بوده است. مه‌لقا از جمله افرادی بود که دومین فرمانروای نظام حیدرآباد به او اعتماد داشت و از آن جا که تیرانداز چیره دستی هم بود در نبردهای نظامی و شکار نیز فرمانروا را همراهی می‌کرد،در واقع لقب مه‌لقا عنوانی بود که فرمانروا پس از پیروزی در یکی از نبردهای نظامی به او بخشید. مه‌لقا بودجه لازم برای ساخت کتابخانه‌ای کمابیش بزرگ را هم پرداخت کرد. گفته می‌شود که نقاره‌خانۀ کوه مولاعلی(ع) هم به وسیلۀ او ساخته شده است. باغی که اطراف آرامگاه او را در برگرفته بر مبنای طرح چهار باغ ایرانی بنا گردیده و همانند باغهای اطراف آرامگاههای گورکانیان در شمال هند این باغ نیز انگارشی از بهشت است. طرح و ساختار معماری آرامگاه نیز آمیزه‌ای از معماری مغول و راجستانی به شمار می‌رود،مسجد و حوض کمابیش بزرگی هم به مجموعه افزوده شده استSardar,2015:67)). مه‌لقا در سال1824میلادی پا را از دایرۀ هستی بیرون نهاد و آرامگاه او نیز تا سال2010میلادی به دست روزگار رها شده بود! (Scott Kugle) از دانشگاه(Emory) زندگانی او را مورد بررسی و پژوهش قرار داده است و طی پژوهشهایش طرح بازسازی آرامگاه را ارائه کرد و بر اساس طرح او بود که آرامگاه با بودجۀ دولت ایالات متحده آمریکا و کنسولگری این کشور درحیدرآباد هندوستان مرمت گردید و درهای آن نیز به روی بازدیدکنندگان گشوده شد. شاعر،آوازه‌خوان،جنگاور و متفکر،مه‌لقا،زنی نبود که بتوانید او را در یک قاب بگنجانید او امروز هم مشهور است نه به این دلیل که شاعری الهام بخش بود یا هنرمندی توانا بلکه به این دلیل که تصور و دید چیره در مورد زنان را شکست او بدون تردید یکی از زنان الهام بخش در تاریخ هند است. جدای از شخصیت مه‌لقا شاید یکی دیگر از جاذبه‌های بازدید از آرامگاه او به ویژه برای بازدید کننده پارسی زبان وجود کتیبه‌های پارسی است که در سردر ورودی مجموعه و دو سوی آن نبشته شده است. در کتیبه نخست چنین آمده: سرو گلستان ناز گلبن ادا- عاشق حیدر بجان جاریه...چونکه زحق در رسید مژده جار الاجل- کرد قبولش بجان گشت بهشتش وطن- هاتف غیبی ندا داد به تاریخ او- راهی جنت شده اه ماه‌لقای دکن- راقم الأثم السید حسن علیخان غفرله سنه1230.

در کتیبه دوم که پشت نمای ورودی است هم چنین آمده:کنیز شاه مردان راج کنور- سخاوت پیشه و اخلاق آرا- چو محمل بست از این دنیای فانی- عجب بگذاشت دختر سرو بالا بخوبی بهتر از لیلی و شیرین- خطابش مه‌لقا و حرف پندا- برای انبساط روح مادر- بنا کرد این مکان فرحت افزا- بسال رحلت او گفت هاتف- بیامرزد خدا آن عاجزه را 1207.

کتاب‌نامه:

Kugle,Scott (2010). "Mah Laqa Bai and Gender: The Language, Poetry, and Performance of a Courtesan in Hyderabad". Comparative Studies of South Asia, Africa and the Middle East. 30 (3): 365–385.

Sardar,Marika(2015).Hyderabad,Golconda.Mumbai,Jaico Publishing House

 


منبع : 55 آنلاین
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف
۱۳۹۷/۰۸/۱۱ ۱۱:۱۳
مطلب جالبی بود متشکرم که به فکر فرهن پارسی هستید
35 23 پاسخ دادن به این نظر

دیدگاه 55

بیشتر

پاکستان چگونه در تله فقر گرفتار شد؟

چهاردهم آگوست ۱۹۴۷، روزی به یادماندنی در تاریخ پاکستان است، روز استقلال. روزی که محمدعلی جناح، قائد اعظم، پس از رهایی از استعمار حکومت بریتانیا در یک سخنرانی در کراچی اعلام کرد، امروز پس از ۱۰ سال تلاش و ممارست، به خواست خداوند کشوری تشکیل شد که هدف آن، زندگی و توسعه بر اساس فرهنگ و تمدن اسلامی است.

تورم از کجا به کجا رسید؟‌

تورم بالا از جمله مسائلی است که طی چهار دهه اخیر همیشه همراه اقتصاد ایران بوده و البته همواره برای کاهش آن برنامه ریزی شده است با این حال این رقم هیچ گاه به سطح متوسط کشورهای جهان نزدیک هم نبوده و حتی هیچ گاه به طور پایدار تک رقمی نمانده است.

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدئو؛ انفجار مهیب کارخانه مواد شیمیایی در ترکیه

ویدئو : وقتی یورونیوز اشتباه خبرگزاری های ایرانی را رو می کند

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر