خیام شاعر در هاله ابهام

شناسه خبر: 175416 سرویس: توسعه ، کتاب و شهر کتاب ، گوناگون جمعه ۱۰ خرداد ۱۳۹۸, ۳۲ : ۱۹ : ۰۰
خیام شاعر در هاله ابهام
علیرضا خطیب‌زاده هر‌کس که مجموعه‌ای از رباعیات خیام را گرد آورده دلایل و سندهایی ارائه کرده است. از اسناد تاریخی گرفته تا فتوا و ذوق شخصی و نیز نوع نگرش و جهان‌بینی فردی در گزینش رباعیات دخیل بوده و هنوز هم به همین شکل پیش می‌رود.
۵۵آنلاین :
 

با خوانش چنین متن‌هایی متوجه می‌شویم که چه سخت است روبه‌رو شدن با رباعیاتی که به نام خیام ثبت شده است و نیز گزینش جدید از این مجموعه‌هایی که در پیش روست. اگر‌چه قدیمی‌ترین کتابی که در آن از خیام شاعر یادی شده‌ است، کتاب «خریده القصر و جریده العصر» از محمد حامد اصفهانی است.

شخصا تمام مجموعه‌هایی را که توسط اندیشمندان داخلی و خارجی تهیه شده دیده‌ام. هرکدام از این نسخه‌ها با مقدمه و روایت‌های شخصی همراه است که برای خواننده نکته‌بین جذاب و هیجان‌انگیز است که یک شخصیت چگونه این حجم از متفکران را به خود مشغول کرده و قریب به اتفاق هرکسی از ظَن خود یار خیام شده است و حال دریابید حال کسی را که بخواهد ورای این همه نظر ادعا کند که می‌خواهد گزینش تازه و نیز حرف تازه‌ای در مورد خیام شاعر ارائه کند!

درباره علت این میزان اختلاف در نسخه‌های مختلف هم باید بگویم: اساسی‌ترین دلیل این است که ما هیچ نسخه به‌جا مانده از رباعیات خیام را در دست نداریم. چنان که قبلا اشاره شد اولین رباعیاتی که به نام خیام در کتب تاریخی درج شده همان کتاب محمد حامد اصفهانی معروف به عمادلدین کاتب اصفهانی است که به سال ۵۷۲ یعنی ۵۵ سال پس از فوت خیام نوشته شده و پس از آن هرچه از زمان خیام فاصله می‌گیریم بر تعداد رباعیات به نام خیام نیشابوری افزوده می‌شود تا جایی که ما امروزه با بیش از یک‌هزار رباعی به نام خیام در مجموعه‌های مختلف روبه‌رو هستیم. با این نظر قبل از اینکه اسناد تعیین‌کننده باشند ذوق و سلیقه و نیز نوع تفکر جمع‌آوری‌کننده در انتخاب و گزینش رباعیات دخیل بوده است و به همین دلیل خیام از انسانی عابد و عارف واصل تا متفکری دهری‌مسلک نیهیلیست و زندیق شخصیت پیدا کرده است. می‌توان گفت که بیشتر مردم البته غیرمتخصص و غیر محقق با برداشت‌های صادق هدایت از خیام همراه هستند و تغییر ذائقه این خیل عظیم کار ساده‌ای به نظر نمی‌رسد که همین امر کار مرا در نگرش تازه به رباعیات خیام مشکل کرده است اگر‌چه بسیاری منتقد شده و گروهی را به فکر واداشته و نیز جمع زیادی را هم به همذات‌پنداری با نظرات مطرح‌شده در کتاب «راز خیام» به قلم اینجانب کشانده است.

 


منبع : دنیای اقتصاد
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

چرا تحصیل‌کرده‌ها کارآمد نیستند؟

اخیراً یک دانشجویِ کنجکاوِ دکتری از این نویسنده پرسید: " کم نداریم مدیرانی که تحصیلاتِ عالیه دارند، از دانشگاه های خوب دنیا فارغ التحصیل شده اند و بسیار هم جهان دیده هستند. چرا آنها در مدیریت، تا این حد اشتباه کرده و هم چنان اشتباه می کنند؟"

چگونه از شر میلیاردرها خلاص شویم؟

توماس پیکتی می‌گوید نابرابری اقتصادی طبیعی نیست بلکه ناشی از ایدئولوژی‌های سیاسی است.

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدئو : استناد پوتین به آیه قرآن در حضور روحانی و اردوغان

ویدئو : تایید کشته شدن پسر بن لادن

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر