خطر جنگ طبقاتی از داعش بیشتر است

شناسه خبر: 106940 سه شنبه ۱۳ تير ۱۳۹۶, ۴۱ : ۱۲ : ۰۰
خطر جنگ طبقاتی از داعش بیشتر است
عملیات تروریستی اخیر داعش در ۱۷ خرداد ماه، اگر چه اسفبار و غمبار بود و باعث شهید شدن ۱۷ تن از هموطنان شد اما آیا اثرگذاری قابل اعتنایی هم بر ثبات سیاسی و اقتصادی کشور دارد؟
۵۵آنلاین :

عملیات تروریستی اخیر داعش در ۱۷ خرداد ماه، اگر چه اسفبار و غمبار بود و باعث شهید شدن ۱۷ تن از هموطنان شد اما آیا اثرگذاری قابل اعتنایی هم بر ثبات سیاسی و اقتصادی کشور دارد؟ سعید لیلاز مدرس دانشگاه و کارشناس اقتصادی این حادثه را کم­اثر می‌داند و معتقد است اقتصاد کشور از این محل آسیبی نمی‌بیند. او مشکلات موجود در فرآیندهای حقوقی، نظام مالکیت و دیگر زیربناهای تشکیل سرمایه و جذب سرمایه خارجی را بسیار موثرتر در فرار سرمایه و عدم تمایل ورود سرمایه خارجی به کشور می‌داند. او همچنین در مقایسه این واقعه با حوادث تروریستی دهه اول انقلاب، آن‌ها را بسیار اثرگذارتر و جدی­تر بر نظام سیاسی و اقتصادی می‌داند چرا که به طور جدی پایه‌های حاکمیت را هدف گرفته بودند.

  • فکر می‌کنید حادثه تروریستی اخیر در مجلس و مرقد مطهر امام(ره) با توجه به بی­سابقه بودنش اثر قابل توجهی روی نظام اقتصادی یا ثبات سیاسی کشور داشته باشد؟

این اتفاق در کشور ما بسیار غیرمنتظره بود. ما هرگز انتظار وقوع چنین حادثه­ای را نداشتیم؛ حتی هم اکنون هم برای من باور این حادثه سخت است. در این عملیات تروریستی تعدادی از هموطنان ما جان خودشان را از دست دادند که باعث تأسف و تأثر است. ضمن قدردانی از نیروهای امنیتی و نظامی به خاطر برقراری امنیت در برابر تروریسم بین­الملل در تمام سال­های گذشته که فضای کشور را کاملاً امن و ما را با چنین حوادثی بیگانه ساخته است و همچنین تقدیر از آنان برای تلاش و مجاهدت در راستای خاتمه دادن به این غائله و از جان گذشتگی که داشتند، سوال‌هایی در مورد این حادثه وجود دارد که باید پاسخ داده شود. به نظر من حوادث داخلی و تلاش برای ایجاد شکاف در بین ملت در فضاسازی برای بروز چنین وقایعی بی­تاثیر نیست. اما همیشه مشکلاتی داشتیم که در برابر آن می‌گفتیم در مقابل این مشکلات امنیت کامل داریم. اما اگر این امنیت را هم از دست بدهیم با وجود مشکلات اقتصادی و اجتماعی دیگر چه مزیتی داریم که به آن مفتخر باشیم؟ پس باید بسیار بیشتر مراقب این امنیت باشم.

همچنین از سوی خود مسئولان گفته شده است که تروریست‌ها به طور گروهی در مرداد ماه سال ۱۳۹۵ قصد ورود به کشور داشتند که با مقاومت نیروهای امنیتی روبه­رو می‌شوند و ضربه سختی می‌خورند تا جایی که رئیسشان که فرد مشهوری در دستگاه داعش به نام ابوعایشه است به هلاکت می‌رسد اما تعدادی به داخل کشور می‌آیند و طی مدت حضورشان برای انجام عملیات برنامه­ریزی می‌کنند. سؤال این است که چرا طی این مدت دستگیر نشده‌اند. این تروریست‌ها ایرانی بودند و در موصل ورقه جنگیده‌اند به نوعی چریک لژیونر بودند.

نکته دیگری که باید در مورد این عملیات به طور ویژه مورد بررسی قرار گیرد این است که گروه تروریستی داعش تاکنون در عملیات‌های خود در سراسر جهان وارد مراکز امنیتی و حکومتی مهم نشده است. همه جا هدفش ایجاد رعب و وحشت با کشتار مردم بیگناه و شهروندان عادی در مراکز عمومی مانند مراکز خرید، سالن‌های سینما و تئاتر، رستوران‌ها، دفاتر نشریات و کلیساهاست. اما غیر از عراق و سوریه که استراتژی تصرف سرزمین را دارند در جای دیگر نمی‌بینید که به مرکز پلیس، وزارتخانه یا پارلمانی حمله کرده باشد. این اولین بار است که این گروه دو مرکز مشخص را که مورد توجه امنیتی است برای انجام عملیات تروریستی انتخاب می‌کنند اگر فردی که در مرقد مطهر امام خمینی جلیقه انتحاری خودش را منفجر کرد تصمیم گرفته بود این کار را در یک فضای بسته و شلوغ که جمعیت زیادی در رفت و آمد است، انجام دهد تعداد شهدا و مصدومان بسیار بیش از این می‌بود. باید این سؤال مورد توجه قرار گیرد که چرا داعش در ایران استراتژی جداگانه و متفاوتی اتخاذ کرد. سؤال مهم دیگر در مورد مسائل امنیتی مراکز مهمی مانند مجلسی است. در هر صورت و با وجود اینکه این افراد مسلح بودند و از همان بدو ورود با شهید کردن نیروهای حفاظت وارد ساختمان مجلس شدند این سؤال باقی است که آیا نباید حفاظت از این مراکز قوی­تر و مجهزتر باشد؟ اگر این افراد، آن­طور که گفته می‌شود راه را اشتباه نمی‌رفتند و به سمت صحن علنی حرکت می‌کردند چه اتفاقی می‌افتاد؟ با ان همه مهمات چه اتفاق ناگواری ممکن بود در داخل مجلس رخ دهد؟ من بارها گفته‌ام حاضرم کلاً از صحنه سیاسی کنار بروم و یک آجر از دیوار ایران پایین نیفتد. این ماجرا باید بسیار مورد بررسی و تدقیق قرار گیرد.

  • داعش مسئولیت این حمله را پذیرفته است. ممکن است تفاوت اهداف در این عملیات ضربه زدن مستقیم به نظام حاکم به جای ایجاد وحشت در بین مردم باشد؟

ببینید داعش در حال حاضر یک سازمان برنامه­ریزی شده و متمرکز مانند القاعده نیست، یک گروه است که اتفاقاً سخت درگیر جنگ در نقاطی است که در آن استقرار دارد. عملیات‌های تروریستی که در سایر نقاط جهان رخ می‌دهد معمولاً از سوی افرادی است که خود را وفادار به داعش می‌دانند. یعنی این طور به نظر می‌رسد که برنامه­ریزی برای هر عملیات نه از یک مقر مرکزی که از طرف همان افراد اما تحت پرچم داعش صورت می‌گیرد و این گروه مسئولیت­اش را می‌پذیرد. داعش یک اصول کلی برای برهم زدن آرامش و امنیت در کشورهایی که دشمن می‌پندارد دارد و اغلب کشورهای دنیا هم از نظر داعش دشمن هستند پس هر عملیات تروریستی در هر کشوری به نفع داعش است. داعش اول تیر می­زند بعد دور محل اصابت سیبل می‌کشد چون به هر جا بزند همان جا هدف است. از این نظر می­گویم حرکت داعش در تهران کاملاً متفاوت است. این مساله­ای است که باید طرف نیروهای امنیتی مورد مداقه قرار گیرد و من نمی‌توانم در این زمینه تحلیل بدهم. ضمن اینکه عملیات داعش معمولاً به همبستگی بیشتر می‌انجامد. داعش نمی‌تواند نظم حاکم کشور را برهم بریزد. داعش موفق‌ترین عملیات‌هایش را در فرانسه انجام داده است اما نه تنها در بی­ثبات کردن این کشور موفق نبوده که منجر به روی کار آمدن یک دولت قوی­تر از دولت سوسیالیست قبل هم شده است. ترس از داعش برعکس باعث اتحاد و انسجام مردم برای مقابله می‌شود.

  • تلاش دولت در چند سال گذشته متمرکز بر جلب اعتماد سرمایه گذاران داخلی و خارجی و البته نظام بانکی دنیا بوده و تا حدودی هم در این مسیر جلو رفته است. آیا هدف قرار دادن مراکز مهم کشور به این دلیل نبوده که ضربه بیشتری به اقتصاد ما وارد کند؟

اگر این واقعه منحصر به همین یک بار باشد، معنایی متفاوت با موقعیتی دارد که این قبیل عملیات تکرار شود. اما این واقعه به تنهایی عامل بی­ثبات کننده اقتصاد یا سرمایه گذاری در ایران نیست، سرمایه گذاری در ایران به دلایل بسیار متفاوتی از ناامنی و تروریسم در ایران انجام نمی­شود. در چهار سال دولت یازدهم در تنها حوزه­ای که عملکرد موفقیت آمیز نبوده، جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی بوده است. گرچه در دنیای امروز تفکیک بین سرمایه گذاری داخلی و خارجی تقریباً بی­معناست. ما در جلب سرمایه اصلاً موفق نبودیم. شاید اگر به قیمت ثابت محاسبه کنیم مقدار سرمایه گذاری در کشور نصف میزان سال 89 یا 90 باشد. به همین دلیل عواملی که موجب فرار سرمایه از ایران یا شکل نگرفتن سرمایه در ایران می­شوند متعدد و بسیار مقدم بر امنیت فیزیکی هستند. مشکل سرمایه گذار با ما بیشتر روی مساله امنیت قضایی و امنیت حقوقی است. به این دلیل است که نه سرمایه خارجی می­آید نه سرمایه داخلی تشکیل می­شود. سرمایه گذاری ما به دلیل فقدان امنیت در ثبات سیاستگذاری انجام نمی­شود. امنیت فقط محدود به ترور و خشونت فیزیکی نیست. این یک واقعه تروریستی را می‌توان به راحتی در اقتصاد ما نادیده گرفت. این رویداد باعث کاهش جذب سرمایه نمی‌شود چون اصولاً سرمایه­ای جذب نمی‌شود. ما هنوز در ایجاد امنیت‌های اولیه موفق نبوده­ایم که حالا بخواهیم در مورد اثرگذاری امنیت فیزیکی صحبت کنیم. آب هنوز به این بخش از رود نرسیده است که ما تصمیم بگیریم روی آن سد بزنیم یا نه. چالش ما در سرمایه گذاری بسیار فراتر و عمیق­تر از مساله تروریسم است. این رویداد در این مقطع اثر تعیین کننده یا محصوصی روی تشکیل سرمایه در ایران ندارد. ما در حال حاضر صدها واحد صنعتی ساخته شده و آماده بهره­برداری در شهرک­های صنعتی داریم که فضا برای راه­اندازی آن­ها فراهم نیست. این مساله به تروریسم مرتبط نمی‌شود.

اثرگذاری مستقیم حملات تروریستی روی اقتصاد در کشورهایی مانند فرانسه، ترکیه، مصر، آمریکا، انگلیس و... است که صنعت گردشگری فعالی دارند و سهم بالایی از تولید ناخالص داخلی آن­ها به گردشگری مربوط است. پاریس سالانه بین 60 تا 80 میلیون گردشگر جذب می‌کند. در کشور ما اگر خدای ناکرده یک عملیات تروریستی در حرم حضرت امام رضا (ع) انجام می‌شد حتماً روی گردشگری زیارتی و اقتصاد خراسان اثر می‌گذاشت. سال گذشته کسی حاضر به ثبت نام برای سفر حج نبود چون بعد از حادثه منا و واقعه سقوط جرثقیل، مردم رغبت و تمایلی برای حضور در عربستان نداشتند. این حادثه روی اقتصاد عربستان اثر می‌گذارد.

اگر این ماجراها تکرار شود حتماً تحلیل متفاوت خواهد بود اما برای رویدادی که یک بار رخ داده است نمی‌توان تحلیل دقیقی ارائه کرد. ضمن اینکه جنبه‌های اصلی اقتصاد ما ربطی به این موضوع ندارد. مثلاً تولید فولاد یا نفت خام تحت تاثیر این مسائل نیست اما کشور ترکیه که سالانه چند ده میلیارد دلار فقط از محل گردشگری درآمد کسب می‌کند مطمئناً تحت تاثیر حوادث تروریستی قرار می‌گیرد. در مصر این اثرگذاری بسیار بیشتر بود تا جایی که من معتقدم یکی از عوامل سقوط دولت مرسی ناتوانی دولت او در جذب گردشگر به دلیل ناآرامی‌های داخلی بود. مصر نفت ندارد که بتواند بفروشد و اگر گردشگر نیاید اقتصاد و زندگی مردمش مختل می‌شود. برای همین مردم به یک نظامی برای رئیس جمهور شدن بیشتر روی خوش نشان دادند.

  • ما سابقه و تجربه ترورهای زیادی در تاریخ کشورمان داریم. در سال­های قبل از انقلاب برخی ترورهای انقلابی از سوی گروه‌های مسلح انجام شد و بعد از انقلاب ما شهدای زیادی در عملیات‌های تروریستی داشتیم. آیا این وقایع روی اقتصاد کشور اثرگذار بود؟

حتماً اثرگذار بود و اثر بسیار قدرتمندی داشت. منشأ داخلی یا خارجی ترور تفاوت بسیار زیادی در اثرگذاری آن دارد. حادثه ۱۷ خرداد اولین حادثه تروریستی با منشأ خارجی بود. از دوره کمیته مجازات مشروطه یا حتی فداییان اسماعیلیه به بعد هر حادثه تروریستی که در کشور رخ داده، منشأ داخلی داشته است. ترورهایی که سابقه آن را در تاریخ و به ویژه در سال‌های بعد از انقلاب داشتیم به معنای شورش یک طبقه علیه طبقه حاکم یا در واقع قیام مسلحانه علیه حاکمیت است. این عین بی­ثباتی و تضعیف پایه‌های نظام به قصد سرنگونی است. این قبیل ترورها اثر بسیار بیشتری در حوزه اقتصادی و سیاسی دارد. این مساله منوط به دوره بعد از انقلاب هم نسبت مشاهده عینی اثرات آن می‌توانید به سال­های ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۴ برگردید که گروه‌های چریکی فعالیت‌های مسلحانه را در دستور کار قرار دادند. در همین ایام می‌بینید که بلافاصله سرمایه‌ها از کشور خارج می‌شود. محله ایرانی‌ها در لس­آنجلس در همان سال‌ها شکل گرفت چون موج فرار سرمایه رخ داد. فعالیت‌های داعش در برابر آن فعالیت‌های سازمان یافته هیچ است.

در زمان نگارش رساله دکترای خودم نسبت به این مساله توجه و مطالعه زیادی داشتم. به عنوان نمونه به ابوالحسن ابتهاج که بسیار مرد باهوش و آینده­نگری بود اشاره می‌کنم که در سال‌های ۱۳۵۴ و ۱۳۵۵ تمام ثروتش را نقد کرد و از ایران رفت. ابتهاج در آن زمان برای گرفتن پاسپورت به مشکل برمی‌خورد و به اسدالله علم مراجعه می‌کند که او هم می‌گوید باید به دیدن شاه برود. بعد از یک ملاقات با شاه پاسپورتش آماده می‌شود. ابتهاج تمام سهام خود در بانک ایرانیان را می‌فروشد و از ایران خارج می‌شود. تمام سرمایه دارها، کارآفرینان، سرمایه گذاران داخلی و خارجی احساس خطر کرده بودند و متوجه شده بودند که یک بی­ثباتی سیاسی و اقتصادی در راه است. زمانی که انفجار دفتر حزب جمهوری در هفتم تیرماه ۱۳۶۰ رخ می‌دهد گروه ترورکننده مشخصاً پایه‌های نظام را هدف گرفته است. بحث سرنگونی نظام مطرح است. در نتیجه تمام ابعاد سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و سه کشور تحت تاثیر قرار می‌گیرد. در حالی که عملیات داعش نظام سیاسی را نمی‌تواند برهم بزند و بیشتر به استحکامش می‌انجامد. در نهایت یک شوک روانی در جامعه ایجاد می‌کند و اثری کوتاه­مدت روی رفتار مردم دارد.

  • پس معتقدید مشکلات اقتصادی ما به ویژه در حوزه تشکیل و جذب سرمایه از طرف این عملیات تروریستی تهدید نمی‌شود و مشکلات مهم‌تری دارد؟

مشکلات ما در مورد تشکیل سرمایه و جذب سرمایه گذاری خارجی بسیار جدی‌تر و بدوی­تر از این مساله است. باید مفهوم امنیت برای سرمایه گذاری در ایران را بسیار گسترش بدهید و به امنیت حقوقی، امنیت در ثبات سیاستگذاری و قانونگذاری و امنیت در مالکیت خصوصی توجه کنید که به عنوان پایه‌های اصلی امنیت سرمایه مطرح هستند. مصادره اموال عامل تهدیدکننده خطرناک‌تری برای سرمایه است تا عملیات داعش با این فرآیندهایی که ما داریم اصلاً جریان سرمایه به سمت کشور ما نمی‌آید. حتی سرمایه در داخلی کشور نیز شکل نمی‌گیرد چون ساختار به گونه­ای است که علاقه­ای به نمود ثروت وجود ندارد. یعنی به روشنی این پیام به سرمایه دار داده می‌شود که اگر سرمایه­ای دارید باید از کشور خارج کنید. یعنی سرمایه­دارهای ما برای داشتن خانه‌های مجلل یا داشتن خودروهای لوکس باید به کشورهای همسایه بروند. هر زمان افراد ذی نفوذ و صاحب قدرت درگیر رقابت یا دچار مشکل می‌شوند مساله اختلاف و جنگ طبقاتی راه می‌اندازند. مثلاً همین مساله ۴ درصد و ۹۶ درصد آقای قالیباف در جریان انتخابات ریاست جمهوری به راه انداخت. این تفکر برای تشکیل سرمایه در کشور بسیار بسیار مخرب‌تر از داعش است. این تفکر یک میلیون بار بیش از هر خطر حمله داعش امنیت سرمایه گذاری را خدشه دار می­کند. یک پیام روشن به مردم می­دهد که اگر می­خواهید ثروتمند شوید بشوید اما آثار آن نباید دیده شود، سرمایه­تان را بیرون هزینه کنید. برای گرفتن صندلی ریاست جمهوری جنگ فقر و غنا راه می‌اندازند که فراری دهنده هر جور سرمایه گذاری است. یک مثال روشن از درک بالای مردم بزنم. شما اگر احیاناً اعتراضات سپرده گذاران را در مقابل مؤسسات مالی و اعتباری ورشکسته دیده باشید می­بینید که شعار می­دهند داعش داعش. یعنی آن­ها می­دانند خطر بی­ثباتی در نظام مالی بدتر از داعش است. من خطر پوپولیسمی که می‌کوشد کشور را دوقطبی کند عامل قوی­تر و مهم‌تری در فرار سرمایه از کشور می­دانم.

من برای روشن شدن موضوع یک مثال دیگر می‌زنم سال ۱۳۹۱ و در جریان شوک ارزی، بانک مرکزی طی بخشنامه­ای اعلام کرد هر کسی که در نظام بانکی سپرده ارزی دارد، نمی­تواند ارز بگیرد و می­تواند معادل ریالی آن را آن هم به قیمت دولتی دریافت کند. دقت کنید! یک شهروند به بانک دولتی در این کشور دلار یا یورو تحویل داده و حساب باز کرده است. حالا که برای دریافت آنچه به امانت سپرده مراجعه می‌کند به او ارز نمی‌دهند و معادل ریالی با قیمت دولتی پرداخت می‌کنند. همین یک اقدام بانک مرکزی کافی است تا دو سده احدی به نظام بانکی ایران اعتماد نکند. عملیات داعش در کنار این اقدام واقعاً ترقه بازی است. این اقدامات نه منطبق بر عقلانیت است و نه حقانیت.


منبع : تجارت فردا
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

مونتیگو را بشناسید

پشت پرده سایت های شرط بندی فارسی

چند پلاسکوی دیگر فرو می‌ریزد؟

پاساژ کاشانی در خیابان امیر کبیر قابلیت تبدیل شدن به پلاسکویی دیگر را دارد

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدئو : ماساژ داغ مصری!

ویدئو : تراشیدن موی سر در اعتراض به سیاست های کشور

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر