نتیجه‌ای یافت نشد.

اندیشمند سال؛ از رضا داوری اردکانی تا عبدالحسین خسروپناه

شناسه خبر: 167237 سرویس: کتاب و شهر کتاب ، فرهنگ و هنر ، گوناگون يكشنبه ۱۱ فروردين ۱۳۹۸, ۳۹ : ۱۸ : ۰۰
اندیشمند سال؛ از رضا داوری اردکانی تا عبدالحسین خسروپناه
رضا داوری اردکانی سال ۹۷ در کانون منازعات فکری قرار داشت. او به تنهایی آغازگر بحثی چالشی درباره امتناع تولید علم دینی بود و یک تنه بار مباحثه درباره آن را با مدعیانی از صنف جامعه‌شناسان مارکسیسم‌زده، روشنفکران دینی و اصول‌گرایان محافظه‌کار به پیش برد و سخن خود را با استحکام هر چه تمام‌تر تبیین کرد.
۵۵آنلاین :

 

رضا داوری اردکانی سال ۹۷ در کانون منازعات فکری قرار داشت. او به تنهایی آغازگر بحثی چالشی درباره امتناع تولید علم دینی بود و یک تنه بار مباحثه درباره آن را با مدعیانی از صنف جامعه‌شناسان مارکسیسم‌زده، روشنفکران دینی و اصول‌گرایان محافظه‌کار به پیش برد و سخن خود را با استحکام هر چه تمام‌تر تبیین کرد.

امسال نیز رئیس هشتادوپنج‌ساله فرهنگستان علوم در کانون منازعات فکری قرار داشت. او به تنهایی آغازگر بحثی چالشی درباره امتناع تولید علم دینی بود و یک تنه بار مباحثه درباره آن را با مدعیانی از صنف جامعه‌شناسان مارکسیسم‌زده، روشنفکران دینی و اصول‌گرایان محافظه‌کار به پیش برد و سخن خود را با استحکام هر چه تمام‌تر تبیین کرد. ماجرا از این قرار بود که چند ماه پیش دبیرخانه هم‌اندیشی اسلامی مستقر در مرکز نوین علوم اسلامی در شهر قم از داوری اردکانی برای حضور و سخنرانی در نشستی دعوت کرده بود. اما او در این هم‌اندیشی شرکت نکرد و با صدور پیامی سرگشاده به آن پاسخ داد. داوری اردکانی در این پیام با لحنی صریح‌تر اعتراض خود را نسبت به بدفهمی‌های صورت‌گرفته در باب اسلامی‌شدن علوم انسانی اعلام کرد و گفت که این بحث سی‌سال است که به نتیجه نرسیده است و به نظر نمی‌رسد که در آینده نیز به نتیجه‌ای برسد. داوری در آن نامه یادآوری کرد که علم یک طرح مهندسی ساختنی نیست، بلکه یافتنی است و افزود: «اگر می‌توانیم به جای بحث درباره علوم اجتماعی اسلامی، در باب شرایط امکان تجدید عهد دینی و بنای یک جامعه اسلامی بیندیشیم.» این نامه سبب به میدان آمدن عبدالکریم سروش و یکی از هواداران او در دانشگاه آزاد به نام حسن محدثی شد. از سوی دیگر، چهره‌های دینی نظیر آیت‌الله سبحانی نیز به این سخن داوری واکنش نشان دادند. داوری نیز شرح سخن خود را در میزگردی در شماره چهارم نشریه نامه فرهنگستان علوم و در پاسخ به پرسش‌های رسول جعفریان ارائه داد و از مشترکات مدعیان و منتقدان علم دینی سخن به میان آورد.

جواد طباطبايي/ فیلسوف ایرانشهر

فیلسوف سیاسی معاصر ایران در سالی که گذشت هیچ اثر تالیفی را روانه بازار نشر کشور نکرد، اما مقدمات فراهم آوردن کتابی تحت عنوان «ملاحظات درباره دانشگاه» را آغاز کرد تا مجموعه یادداشت‌های انتقادی‌اش درباره نویسندگان، پژوهشگران، مترجمان و سیاستمداران و سیاست‌گذاران حوزه علم و پژوهش را ذیل یک مجموعه فراهم آورد. امسال نام طباطبایی بیش از هر زمان دیگری با ایرانشهری گره خورد. نقطه اوج آن هم در سرمقاله تند و صریح او با عنوان «دل ایرانشهر» در شماره دهم مجله سیاست‌نامه بود که با واکنش چندین نفر از جمله حسن عباسی از بنیادگرایان تندرو مواجه شد. عباسی در چند سخنرانی از جواد طباطبایی به‌عنوان تئوریسین جانشین عبدالکریم سروش نزد اصلاح‌طلبان نام برد و با بهره‌بردای از تیتر انتخاب‌شده توسط خبرنگار فرانسوی در مصاحبه با طباطبایی در یک نشریه فرانسوی، او را واضع نظریه مرگ اسلام‌گرایی نامید. نکته‌ای که البته توسط نزدیکان طباطبایی رد شد.

عزت‌الله فولادوند/ استاد آزادی

استاد مسلم ترجمه خرد فلسفی و اندیشه سیاسی غرب در ایران معاصر نیز در سالی که گذشت هیچ اثری را ترجمه و منتشر نکرد. اما آن‌قدر صاحب گنجینه‌ای غنی و ارزشمند بوده و است که اتاق بازرگانی تهران در جشنواره امین‌الضرب، در زمستان سال رو به پایان، از او تجلیل به عمل آورد. عزت‌الله فولادوند در زمانه‌ای نسبتا طویل‌المدت که وجه بارزش سیطره افکار چپ بر اذهان روشنفکران و فعالان سیاسی بود، یک‌تنه و از طریق ترجمه، سخنانی از جنس دیگر را در گوش زمانه خود خواند و بیش از ۴۰ کتاب را به زبان فارسی برگرداند. عزت‌الله فولادوند با ترجمه سه‌گانه استورات هیوز به ایرانیان آموخت که قرن بیستم فراهم‌آمده از چه اندیشه‌هایی است و با ترجمه آثار برلین یادآوری کرد که چگونه آزادی به مخاطره می‌افتد و با ترجمه «در سنگر آزادی» فون‌هایک نشان داد که چگونه باید از آزادی دفاع کرد.

محمدعلي موحد/ پیرحکیم

امسال، سال بزرگداشت‌های مکرر از پیر و مرشد و معلم طیف وسیعی از علاقه‌مندان به تاریخ و ادبیات ایران بود. محمدعلی موحد در پاییز امسال در ویژه‌برنامه‌ای باشکوه تحت عنوان تماشای خورشید در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران توسط سازمان یونسکو مورد تقدیر قرار گرفت و زمستان امسال نیز جایزه پیشکسوت علوم انسانی به او اهدا شد. جز آن نیز در چند مراسم رونمایی از کتاب و نشست بررسی و نقد اثر موحد به عنوان موضوع و محور در کانون آنها قرار داشت. موحد که به عنوان عرفان‌پژوه، تاریخ‌نگار و حقوق‌دان شناخته می‌شود، در سال‌های اخیر بسیار بروز و ظهوری بیشتری پیدا کرده و آثار بیشتری را نسبت به دهه‌های پیشین به زیور طبع آراسته است. از آثاری درباره انرژی و عدالت گرفته تا رسالاتی در فلسفه حقوق، از مجلداتی درباره تاریخ صنعت نفت در ایران گرفته تا تصحیح آثار مولانا و شمس که از موحد چهره دیگری به نمایش گذاشته است.

رحيم‌پور ازغدي/ منتقد حوزه

این تئوریسین اصول‌گرا که ظاهرا توسط برخی از اصول‌گرایان با عبدالکریم سروش و جایگاهی که در گذشته برای اصلاح‌طلبان داشته است مقایسه می‌شود، در یک سخنرانی جنجالی، ریشه سکولاریسم را نهفته در حوزه علمیه قم دانست و با این اظهارنظر سیلی از واکنش‌ها را برانگیخت. مشهورترین این واکنش‌ها از سوی آیت‌الله مکارم شیرازی انجام گرفت. رحیم‌پور ازغدی در سخنرانی جنجالی خود که تابستان امسال در یک مراسم ضددولتی انجام شد، کنایه‌های تند و آب‌داری به درس‌های خارج فقه حوزه زد و گفت: «فقه بی‌ربط با زندگی، زندگی بی‌ربط با فقه، درس خارج‌هایی که به جای تئوریزه حکومت و تمدن دینی، عملا فقه سکولار می‌سازند، فقه فردی، عبادی طهارت و نجاست. اما درباره اقتصاد، سیاست، بانک و روابط بین‌الملل حرفی ندارند. سکولاریسم یعنی همین است...» او همین حرف‌ها را چند هفته بعد در سخنرانی پیش از خطبه‌های نمازجمعه تهران نیز به زبان آورد و واکنش شدید آیت‌الله مکارم شیرازی را برانگیخت.

مهدي نصيري/ منتقد فلسفه

این نویسنده نوتفکیکی که اتهام اخباری‌گری را همواره رد کرده است، در سالی که در حال تمام شدن است، علاوه بر نگارش مواضع خود درباره وظیفه دولت دینی در عصر غیبت که خیلی‌ها از آن به عنوان نوعی سکولاریسم یا مقدمه سکولاریسم یاد می‌کنند، به نگارش خاطرات خود از روزنامه کیهان و همچنین پاسخ به پرسش‌های وارده درباره نسبت فلسفه و عرفان با دیانت اسلامی نیز اهتمام کرده است. نصیری با راه‌اندازی کانالی تحت عنوان «نقد فلسفه و عرفان» به مدعیات فلاسفه اسلامی و همچنین سوالاتی که از او درباره حقانیت این فلسفه می‌شود، پاسخ‌هایی منطبق بر بصیرت نوتفکیکی می‌دهد و هرگونه باور به بخش‌هایی از فلسفه اسلامی و عرفان اسلامی را مورد نقد بی‌رحمانه خود قرار می‌دهد و توضیح می‌دهد که چرا و چگونه ادعای فلسفه و فیلسوفان، هم برخلاف عقل است و هم برخلاف مسلمات همه ادیان توحیدی و مسلمات قران و اهل بیت.

يوسف اباذري/ چپ جدید

استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران چند سالی است که در فهرست خبرسازان فرهنگ و اندیشه قرار دارد و این خبرسازی و جنجال‌آفرینی را مدیون حملات گاه‌وبیگاهش به لیبرال‌ها است که او را بر صدر اخبار می‌نشاند. شگردی دیگر که اعضای دانشکده علوم اجتماعی را نیز به هوس انداخته تا همین رویکرد را پیگیری کنند. تا جایی که فضای فکری مستولی بر دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران به سمتی در حال حرکت است که نئولیبرالیسم و لیبرالیسم و ایرانشهری به‌عنوان تیر و ترکش‌های کین‌توزانه و طعنه‌پراکنانه، هر روز از این دانشکده به سوی شخص و شخصیت و نهاد و موسسه‌ای روان می‌شود. در این بین یوسف اباذری پیشتاز همه همکاران خود است و حتی در آخرین مورد چندی پیش محمدباقر قالیباف را نیز به سبب حکمرانی نئولیبرالیستیک در حوزه شهری نواخت. اصولا نئولیبرالسبیم در سالی که رو به پایان است همواره به مثابه اسلحه از سوی اباذری جهت ترور شخصیت و حتی پرونده‌سازی مورد استفاده بوده است.

عبدالله جوادي آملي/ منتقد آخوند

شاید وقتی این مرجع تقلید در حاشیه رونمایی از تقریراتش از درس امام خمینی در دی‌ماه، بحث حقیقت و اعتبار و نقد نظر فقهی آخوندخراسانی و تایید نظر فقهی امام خمینی را مطرح کرد، تصور این همه واکنش را نداشت. امری که به هر صورت آیت‌الله جوادی آملی را مجبور ساخت سخنان خود را توضیح دهد تا از دل‌گیری طیفی از طلبه‌ها و روحانیون جلوگیری کند. او در آن سخنرانی خبرساز گفته بود: «اگر آخوند متوجه می‌شد که بین اعتبار و حقیقت فرق است و اگر فتوا نمی‌داد حجیت ذاتی قطع است، حوزه ما این درس‌ها را می‌خواند، دیگر ما فلان‌کس نداشتیم، فلان‌کس نداشتیم که اینطور حوزه را به فتنه بکشاند! او هم یک طلبه بود. وقتی می‌فهمید که علم امام در بیان احکام حجت است، اما در قضایای شخصی مثل ما باید عمل بکند.» ظاهرا این اظهارنظر موجب رنجش خاطر عده‌ای از طلبه‌های افغان شده بود. امری که آیت‌الله جوادی با ستایش از آخوند خراسانی آن را زدود.

سيد مصطفي محقق داماد/ آخوند متجدد

امسال این فقیه متجدد در سلسله آثاری که درباره مکاتب اجتهادی فقیهان شیعه و ذیل مجموعه‌ای تحت عنوان «تحولات اجتهاد شیعی» منتشر کرد، به مجتهدان بزرگی پرداخت. محتوای عمومی این مجموعه ناظر بر تحولات اجتهاد شیعی در صد سال اخیر بوده است. صد سالی که با وقوع نهضت مشروطیت و تاسیس مجلس شورای ملی در کانون حوادث معطوف به تجدد و درگیری با سنت بوده است. محقق داماد همواره تلاش می‌کند تا با حفظ سنت اصولی، نگاهی به مسائل معاصر داشته باشد. گام نخست برای چنین هدفی آشنایی با روش اصولی آخوند است. به همین خاطر جلد نخست این مجموعه نیز که چندی پیش منتشر شده بود، به آخوند خراسانی اختصاص داشت. محقق داماد در مقدمه جلد دوم که به سیدمحمدکاظم طباطبایی یزدی اختصاص دارد، می‌نویسد: «تحول مکتب فقهی نجف در آغاز قرن معاصر توسط ملامحمد کاظم خراسانی و سید محمد کاظم طباطبایی یزدی انجام گرفت.» پرداخت محقق‌داماد به این دو فقیه او را مبدل به مهم‌ترین نویسنده فقهی در سال رو به پایان می‌کند.

عبدالحسين خسروپناه/ فرار از مدرسه

تاریخ‌نگاری هفت سال اخیر موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران را فی‌مابین دو نامه‌نگاری می‌توان بازنمایی کرد. نامه نخست به امضای کامران دانشجو، وزیر علوم وقت، ابلاغ حکم برکناری غلامرضا اعوانی از سمت ریاست موسسه بود. اما نامه دوم به امضای عبدالحسین خسروپناه، توصیه‌نامه‌ای بود که از مدیرکل آموزش‌وپرورش استان قم خواسته بود تا خواهرش «فروغ خسروپناه» را که به گفته او معلم شیمی و کارشناس گزینش در دزفول بوده، مجبور به زندگی در قم شده به این شهر انتقال و در یکی از پست‌های مدیریت ایشان سمتی دهد. اگر به این پارتی‌بازی اتهام سرقت علمی را نیز بیفزایید داستان جالب‌تر می‌شود. اتهامات دیگری نظیر پذیرش بدون ضابطه عضو هیات علمی در هفت سال اخیر نیز از دیگر نکاتی است که خسروپناه نسبت به آن پاسخگو نبوده است. اختصاص دادن بودجه موسسه برای راه‌اندازی شعبه قم و به‌کارگیری و استخدام اعضای جدید نیز از دیگر نکاتی است که بدون ضرورت علمی در دوره مدیریت خسروپناه صورت گرفت و با عزل او وارد دوره جدید شد.


منبع : سازندگی
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

دیدن «دیوها» که کاری ندارد.

در این میان اما راننده‌ای هم در شهر قزوین پیدا می‌شود که روی شیشه خودروی خود نوشته: «کرایه نداری برو، حلالت نگو ندارم، برو بسلامت»

آینده‌پژوهی ایران و اکوسیستم استارتاپی

شناخت مسائل مربوط به آینده کشورها، پیش‌بینی سناریوهای محتمل در حوزه‌های مختلف و تحلیل تغییرات پیش‌رو، به امری بسیار مهم و اساسی برای کشورهای جهان تبدیل شده است. اهمیت این مباحث آن‌چنان است که در کشورهای پیشرفته سال‌های درازی است رشته‌های مرتبط با آینده‌پژوهی

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدیو: ورود مسوولین با خودرو به میدان نقش جهان اصفهان

ورود مسوولین با خودرو به میدان نقش جهان اصفهان برای حفاظت از این محوطه تاریخی، ورود خودروها ممنوع است

ویدیو: کشتن بیرحمانه توله خرس ۲ساله در سوادکوه

هشدار - دارای صحنه دلخراش کشتن بیرحمانه توله خرس ۲ساله در سوادکوه شنبه ۲۵خرداد یک توله خرس ۲ساله در منطقه دراسله سوادکوه استان مازندران؛ هنگامی که همراه مادر خود در حرکت بود از یک تپه به پایین سقوط کرده و از مادرش فاصله گرفت. اهالی روستا به طرز بی رحمانه ای با ضربات متعدد سنگ و چوب توله خرس را زخمی کردند. هرچند کوهنوردان عابر به محیط بان ها اطلاع دادند و آن ها به کمک توله خرس شتافتند

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر