نتیجه‌ای یافت نشد.

اشعار مولانا؛ دیباچه ای از صلح و دوستی

شناسه خبر: 155489 سرویس: فرهنگ و میراث فرهنگی ، گوناگون شنبه ۸ دي ۱۳۹۷, ۴۸ : ۲۱ : ۰۰
اشعار مولانا؛ دیباچه ای از صلح و دوستی
مولانا از شاعران و ادیبان نامدار و بزرگ ایران زمین است که با خلق اشعار، غزلیات و حکایت هایی زیبا و دلنشین مرزهای جغرافیایی را درنوردید و با برخورداری از اندیشه هایی نافذ با نگارش دایره المعارف هایی ماندگار، آرمان شهر صلح و دوستی را در انظار بشر ترسیم کرد.
۵۵آنلاین :

همایش 2 روزه مولانا با موضوع «صلح از نظرگاه مولانا» و با همکاری سه کشور ایران، ترکیه و افغانستان در هشتم و 9 دی، در کتابخانه ملی برگزار خواهد شد. این آیین از سال 1390 هر ساله به مناسبت بزرگداشت مولانا جلال‌الدین محمد بلخی به همت موسسه فرهنگی هنری سروش مولانا برپا می‌شود.

در همایش امسال مولاناشناسانی چون محمدعلی موحد، مصطفی ملکیان، امیر اکرمی، حمیدرضا توکلی و مهدی سالاری‌نسب از ایران، حجابی قرلانقیچ، عدنان قارا اسماعیل اوغلو و علی تمیزال از ترکیه، اسدالله شعور، سرو رسا رفیع‌زاده، شکوفه اکبرزاده از افغانستان و نورعلی نور اف از تاجیکستان سخنرانی خواهند کرد.

پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به منظور بزرگداشت مقام فرهنگی و ادبی مولانا به گفت وگو با «حسینعلی قبادی» استاد زبان و ادبیات دانشگاه تربیت مدرس و رییس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی پرداخت. 

** جهان عاری از خشونت از دیدگاه مولوی
نفی خشونت در آرمان شهر صلح، پیام محوری ادبیات تعلیمی فارسی به شمار می‌آید. بنای ادبیات عرفانی بر ژرف‌کاوی، غور و غوص آدمی در شناخت ژرفای نفس، لایه‌های روح و ماهیت خویشتن او و نیازها و چالش‌های وی استوار است. از این نظر، تاریخ ادبیات ایران، گنجینه‌هایی بسیار دارد که در مقایسه کلّی با ادبیات جهان، غنی‌تر و غالباً عمیق‌تر به نظر می‌رسد. 

ادبیات فارسی قطع‌نظر از بخش‌های عرفانی که محوری‌ترین درونمایه آن تعالی روح و کمال وجود آدمی را تشکیل می دهد، سویه دیگر ادبیات فارسی یعنی وصف، حکمت و اندرزها آن نیز بیشتر حاصل تعامل و آمیزه فرهنگ‌ها، باورها، آیین‌ها، اسطوره‌ها، کهن الگوها و آموزه‌های دینی در جغرافیایی بسیار بزرگ و برجوشیده از کنش‌های طوایف گوناگون به شمار می رود که خود ظرفیت‌ها و پیام‌هایی بلند از چالش‌های مداوم انسان‌هایی متفکر، بزرگ و ادیب را با خود به تمام انسان‌ها در همه عصرها منتقل می‌کنند و پیام پرجاذبه ای برای جهانیان خواهد داشت.

از دیدگاه مولوی تا وقتی خود انسان به مقام سلم، آرامش و سکونت نرسیده باشد نمی‌تواند دستگیر دیگران باشد. چنان که توماس آکومپیس قدیس معروف مسیحی انسان‌ها را به سه دسته تقسیم می‌کند: افرادی که با خود و دیگران در صلح می‌مانند و نیز شماری که نه با خود در صلحند و نه دیگران را مجال آسایش می‌دهند و برخی دیگر که با خود در صلح‌اند و می‌کوشند تا دیگران را به آرامش رهنمون کنند. به واقع مولانا به این مقام رسیده است. 

** ژرف اندیشی در مثنوی؛ حاصل روح فعال و حقیقت بین 
ژرف اندیشی و اصالت تجربه زندگی در مثنوی حاصل روح فعال، حقیقت بین و شخصیتی است که این جرات را به انسان می دهد که کلام او را عمیق ترین متن عرفانی منظوم ادب فارسی به شمار آورد. در عصر مدرن نیز ده ها تن از دانشمندان و ادب دوستان جهان چون هانری کربن، نیکلسون و آنه ماری شیمل و ... تمام عمر خویش را در کند و کاو و فهم لایه‌های فنی و درک لذت شهودی و عرفانی آثار سهروردی و مولوی مصروف داشته‌اند.

دلیل عمده و نقطه مرکزی این جاذبه‌ها صلح مداری، انسان دوستی، تساهل و مدارا به شمار می رود که میوه و نتیجه نگاه اشراقی، شهودی، اسطوره‌ای و عرفانی است. اگر بنا باشد یک پیام از مجموعه سخنان روح بخش مولوی استخراج شود و به واسطه همان، مولوی؛ انسانی بی مرگ، بی‏مرز و جهانی شناخته شود، پیام صلح و دوستی اوست. مولوی، صلح را راز تمام آرامش و انسانیت می داند و اعتقاد دارد که هر فردی که ارزش صلح را درک کند به آرمانشهر انسانی خواهد رسید.

** شرط امنیت بخشیدن به دیگران؛ رسیدن به مرز آرامش و صلح
از دیدگاه مولوی، شرط امنیت بخشیدن به دیگران آن است که خود گوینده به مرز آرامش و صلح جاودان رسیده باشد. زیرا ریشه ایمان در احساس امنیت و زیستن در فضای امن حاصل از ایمان و یقین است. با توجه به قرائن موجود، مولوی خود به این مقام رسیده بود. مولوی با نگرش کیهانی و جهان بینی انسانی خود بهشت دنیای آخرت را به جنت وجود این جهان پیوند می زند و می فرماید: 
من که صلحم دائماً با این پدر این جهان چون جنتستم در نظر 

در یک نگاه کلان، می‏توان عوامل و دلایل ایجابی عنایت به زیست‌جهانِ مصلحانه را از دیدگاه مولوی در هفت اصل سِلم درون، زیست جهان شهودی، گفت وگومندی و مدارا‌جویی، عبور از خود و منیّت، نگاه عاشقانه به هستی و همذات پنداری با کیهان و طبیعت، درک درست اولویت زندگی و درک زیان‌های خشونت و فریب‌های خشونت طلبی طبقه‌بندی کرد.

** خودبینی؛ عامل گرایش به خشونت
او از جمله عوامل گرایش انسان به خشونت را در این می‏داند که انسان، دچار وهم ناشی از خودبینی می‌شود؛ بنابراین به اموری دل می‌بندد که شایسته تعلق نیستند. توصیه مولوی آن است که انسان به کمک قوه استدلال و عقل به مبارزه‏ آن برود تا از شادی زدگی ناشی از خشونت و قدرت طلبی رها شود و بداند که آنچه امروز اسباب شادی انسان است؛ فردا اسباب غم و فراق او خواهد و برای برهانی کردن این ادعا؛ انسان را به گذشته‏اش ارجاع می‏دهد و می‏گوید:
زانـچه گشتی شاد، بس کس شاد شد آخـر از وی جـست و همـچون بـاد شد
از تو هم بجهد، تو دل، بر وی منِه پیـش از آن کـو از تـو بجـهد، تو بـجـه 

لذا در تحلیل رفتار انسان به خشونت‌مداران ظاهر‌بین هشدار می‏دهد که از تکیه بر اسباب ظاهری و عوامل بیرونی پرهیز کنند و به عمق ضمیر و نهان خویش رجوع کنند.

آدمی همواره در درون خود مبارزه 2 نیروی خیر و شر را نظاره می‏کند. از طرفی، عقل او را به ترک لذات دنیوی و پست و کوشش برای صلح و مدارا هدایت می‏کند و از جهتی دیگر نفس، او را به سمت شهوانیات و خواسته‏های زودگذر دنیا و در نتیجه خشونت گرایی بر می‏انگیزد. عارفان، صوفیه و حکما، منشأ تمام اعمال ناپسند را نفس‏اماره می‏دانند. از آنجا که نفس‏اماره جلوه‏های گوناگون دارد، برای غلبه بر آن باید جنبه‏های متغیر آن را بشناسیم. مولوی تشبیهات مختلفی برای نفس‏اماره به کار بسته است.
صد زبان و هر زبانش صد لغت زرق و دستانش، نیاید در صفت
مدّعیِ گاو نفس آمد فصیح صد هزاران حجت آرد ناصحیح
شهر را بفریبد الا شاه را ره نتاند زد شهِ آگاه را
نفس را تسبیح و مصحف در یمین خنجر و شمشیر اندر آستـین
سوی حوضت آورد بهر وضو واندر اندازد تو را در قعر او

عوامل خشونت زایی از دیدگاه مولوی شامل 10 اصل ابزار انگاری عالم، نادانی و توهم زدگی، پرهیز از خرد جمعی، فخر فروشی، حسد‌ورزی، بی‌توجهی به حقیقت عالم، افراط به خوشگذرانی و مصرف زدگی و نداشتن قناعت، شهوت پرستی، شهوت گرایی و خودخواهی فردگرایانه است.


منبع : ایرنا
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

ميراث فرهنگى در گذر زمان فراموش شدند.

میراث فرهنگی منحصربه‌فرد، غیرقابل جایگزینی و در میان نسل‌ها از ارزش و احترام برخوردار است.

دوم فروردین روز جهانی آب؛ آب را برای همه و هیچکس نادیده نگیریم

تلخ است؛ دنیا امروز را به عنوان روز جهانی آب گرامی می‌دارد، ایران درگیر سیل است و البته یک سوم کشور همچنان گرفتار خشکسالی. دوره،‌ دوره تناقض‌های زیست محیطی‌است!

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدیو: آدم های های پر انرژی

این پیرمرد هر روز با دوچرخه اش که یک ضبط روی آن نصب کرده، توی خیابان های همدان می چرخه و موسیقی سنتی پخش می کنه تا رهگذران لذت ببرند

ویدیو: سلام بر نماینده مجلس شورای اسلامی!

سلام بر نماینده مجلس شورای اسلامی! تراکتورسازی تبریز تیمی درخشان با هواداران پرشور است. آنها چشم نواز بازی می کنند و یکی از معدود تیم های شایسته کسب جام هستند. تراکتورسازان چند هفته مانده به پایان لیگ، با یک بازی بیشتر نسبت به رقبا و یک امتیاز افزون تر در صدر قرار گرفته اند.

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر