پرونده هيركاني روي ميز يونسكو

شناسه خبر: 152050 سرویس: NGO ، گوناگون سه شنبه ۶ آذر ۱۳۹۷, ۵۳ : ۱۸ : ۰۰
پرونده هيركاني روي ميز يونسكو
جنگل‌هاي هيركاني ميراث چندميليون ساله‌اي است كه از عصر يخبندان و هزاران مشكل ديگر سربلند بيرون آمده تا به‌نسل ما امانت سپرده شود. ما ثابت كرده‌ايم كه امانت‌داران خوبي نبوده‌ايم. هزاران آثار تاريخي، جنگل، رودخانه، تالاب و ... كه نابود شده‌اند گواه روشني بر اين مساله است. هيركاني نيز از اين مساله مستثني نبوده و و عملكرد مردم و مسئولان در چند دهه اخير به‌گونه‌اي بوده كه قديمي‌ترين رويشگاه كره زمين اين روزها، حال و روز خوشي ندارد.
۵۵آنلاین :

 

جنگل‌هاي هيركاني ميراث چندميليون ساله‌اي است كه از عصر يخبندان و هزاران مشكل ديگر سربلند بيرون آمده تا به‌نسل ما امانت سپرده شود. ما ثابت كرده‌ايم كه امانت‌داران خوبي نبوده‌ايم. هزاران آثار تاريخي، جنگل، رودخانه، تالاب و ... كه نابود شده‌اند گواه روشني بر اين مساله است. هيركاني نيز از اين مساله مستثني نبوده و و عملكرد مردم و مسئولان در چند دهه اخير به‌گونه‌اي بوده كه قديمي‌ترين رويشگاه كره زمين اين روزها، حال و روز خوشي ندارد.
براساس آمار، سالانه 50 هزار هکتار از رویشگاه‌های جنگلی کشور در حال نابودی است و از 6.5 میلیون هکتار جنگل‌های هیرکانی در شمال ایران در نیم قرن گذشته 1.9 دهم میلیون هکتار باقی مانده است. اما اين روزها نام هيركاني دوباره بر سر زبان‌ها افتاده است.
پرونده ثبت جهاني هيركاني هم اكنون در يونسكو درحال بررسي است. در سال 85 جمهوری آذربایجان درخواستی را مبنی بر ثبت جهانی جنگل‌های خزری ـ هیرکانی به یونسکو ارائه کرد. با بررسی کارشناسان این سازمان اعلام شد به‌دلیل اینکه سهم جمهوری آذربایجان تنها ۲۰ هزار هکتار در مقابل سهم دو میلیون هکتاری ایران از این جنگل متعلق به دوره ژوراسیک است، ثبت جهانی این اثر به تنهایی به‌نام آذربایجان ممکن نیست.
با مطرح شدن اين موضوع ايران نيز خواهان ثبت جهاني هيركاني شد و درخواست ثبت جهانی این جنگل به صورت مشترک از سوی ایران و آذربایجان مطرح شده است.
 سهم ایران از جنگل هیرکانی بیش ازدومیلیون هکتار و سهم کشور آذربایجان 20هزار هکتار است و کارشناسان بر این باورند‌ که این جنگل‌ها می‌توانند به‌عنوان موزه طبیعی مورد استفاده قرار‌ گیرند.
جنگل‌های هیرکانی با قدمت زمین شناسی بیش از ۴۰ میلیون سال، ارزش دیرین شناسی درختان با بیش از یک میلیون سال، تنوع زیستی بسیار بالای گیاهی و جانوری و زیبا شناختی که در واقع به عنوان یک فسیل زنده منحصر به‌فرد در جهان مطرح است. به‌گفته برخي از مسئولان سازمان محيط زيست، ایران در نظر دارد بخش‌های واجد شرایط از این جنگل‌ها شامل ۹ تا ۱۰ سایت را به‌منظور میراث طبیعی جهانی در یونسکو به ثبت برساند.
به گزارش ايسنا، معاون سازمان میراث فرهنگی کشور گفت:« به دنبال ثبت میراث طبیعی هیرکاني هستیم اما متاسفانه رفتار خوبی با این میراث نشده است. امیدواریم با ثبت جنگل‌های هیرکانی در پنج استان کشور به حفظ آن کمک کنیم.دو میلیون هکتار جنگل هیرکانی داریم، خاطرنشان کرد: به دنبال ثبت میراث طبیعی هیرکان هستیم، اما متاسفانه رفتار خوبی با این میراث نشده است. امیدواریم با ثبت جنگل های هیرکانی در پنج استان کشور به حفظ آن کمک کنیم».
محمدحسن طالبیان سه منطقه گیلان را دارای جنگل های هیرکانی دانست و اضافه کرد:« متاسفانه ساخت و سازهای مدرن هیچ‌گونه همخوانی با طبیعت ندارد، در حالی که خانه‌های روستایی همسان با طبیعت بوده و باید این امر مورد توجه قرار گیرد».
ارزیابان یونسکو برای بررسی پرونده جنگل‌های هیرکانی با هدف ثبت در فهرست میراث جهانی، مهر امسال به ایران آمدند اما یونسکو از موسسه دیگری به نام IDCA  نیز دعوت کرده تا از مناطق جنگل‌های هیرکانی ایران دیدن کنند به همین دلیل مطالعات اولیه این امر انجام  و سایت‌ها مشخص شده‌اند. قرار است مطالعات اولیه توسط داورهای بین المللی مورد مطالعه قرار گیرد. این برنامه زیر نظر سازمان جهانی یونسکو خواهد بود و منطقه آماده بازدید ارزیابان جهانی است. نظر آن‌ها  برای ثبت این منطقه بسیار مهم است.  آن‌ها طی این بازدید به این نتیجه می‌رسند که جنگل‌های هیرکانی که در شمال ایران قرار دارند و قرار است در فهرست میراث طبیعی جهان به ثبت برسند آیا استانداردهای لازم را برای ثبت دارد یا خیر. در بخش شمال کشور، سایت‌های مختلفی برای این موضوع در نظر گرفته شده است که سه سایت در استان گلستان سه سایت در استان گیلان و ۶ سایت در استان مازندران کاندیداي این برنامه بود و هماهنگی‌ها و بازدیدهای ارزیابان جهانی انجام شده است. در حال حاضر منتظر اعلام نتیجه بازدیدها هستیم که در فروردین سال ۹۸ توسط اتحادیه جهانی حفاظت به یونسکو ارائه داده خواهد شد، سپس جلسه بررسی این نظرات در یک کشور دیگر برگزار می‌شود. در این زمان مشخص می‌شود آیا مناطقی که انتخاب شده‌اند دارای قابلیت جهانی شدن هستند یا خیر.   یکی از مناطقی که در استان گلستان انتخاب شده منطقه سیاه رودبار افراتخته است که دلیل این انتخاب پارک ملی گلستان و منطقه حفاظت شده جهان‌نماست.
اما حال و روز هيركاني، خوش نيست؛ جنگل‌خواری بلاي جان هيركاني شده است. بخش‌هايي از جنگل توسط سوداگران ساخت و ساز تغييركاربري داده مي‌شود و پس از آن تبديل به ويلا مي‌شوند. ويلاهايي كه به‌بهاي نابودي قديمي‌ترين رويشگاه كره زمين ساخته مي‌شوند. يكي ديگر از مشكلات هيركاني مافياي قاچاق چوب جنگل است مافيايي كه بي‌رحمانه بر پيكر هيركاني مي‌تازانند و جان آن را به لب رسانده‌اند.
«ابر» مهم‌‌ترين جنگل هيركاني است. اهميت جنگل ابر از‌ آنجا مي‌آيد كه قسمتی از جنگل‌های باستانی هیرکانی است و گیاهان دارویی آن کم نظیر است و همچنين جنگل ابر یکی از دست نخورده‌ترین جنگل‌های ایران است که در ادامه جنگل‌های سرسبز شمال ایران است.
جنگل ابر در 45 کیلومتری شمال شاهرود در استان سمنان و در مسیر جاده شاهرود به علی آباد، در پشت روستای ابر قرار دارد. از اين رو نام اين جنگل را «ابر» گذاشته‌اند كه؛ در منطقه‌ای قرار دارد که از ضخامت کوه‌های البرز کاسته می‌شود و ابرهای گرفتار در پشت این دیواره از لابه لای دره‌ها به سمت جنوب سرازیر می‌شوند. به همین خاطر تقریبا از بعدازظهر تا نیمه‌های شب با سرد شدن هوا چنان می‌نماید که جنگل روی ابرها سوار شده است.
 ابرها آنقدر به درخت‌ها نزدیک‌اند که به‌نظر می‌رسد می‌توان در میان ابرها گشت و گذار کرد و به‌باور بسیاری از گردشگران یکی از زیباترین چشم‌اندازهای طبیعت ایران محسوب می‌شود. ارتفاع زیاد جنگل ابر از سطح دریا، پایین بودن دما در فصل گرما و وجود چشمه‌سارهای فراوان و پوشش جنگلی متنوع از شاخصه‌های این جنگل است.
از گیاهان درختی جنگل ابر می‌توان بلوط، ممرز افرا، شیردار، توسکا، آزاد داغداغان و از گیاهان مرتعی گونه های کلاه میر حسن، چوبک، اسپرس، دم روباهی، آویشن و شبدر را نام برد.
این منطقه از معدود مناطقی است که رشته کوه البرز در این ناحیه به حداقل عرضی خود رسیده و تقریبا از یک شاخه اصلی تشکیل شده است. از جانوران این منطقه نیز می‌توان به خرس قهوه‌ای، گرگ، پلنگ، خوک وحشی، شغال، روباه، خرگوش، کل و بز، شوکا، و از پرندگان کبک، کبوتر جنگلی، بلدرچین، عقاب جنگلی، کرکس، شاهین، فاخته وقرقاول را نام برد.
جنگل «ابر» در سال‌هاي اخير با مشكلات بسياري دست و پنجه نرم كرده است. يكي از مشكلاتي كه اعتراضات فراوان فعالان و كارشناسان محيط زيست را درپي داشت، احداث جاده علي‌آباد به ابر در شاهرود بود. 150 نماينده مجلس پيشين از روحاني در نامه‌اي تسريع در احداث اين جاده را خواستار شدند.
آن سوي ماجرا فعالان محيط زيست عنوان مي‌كردند؛ در اين منطقه چقدر جاده نیاز داریم که براي احداث آن به‌جان یک قطعه از مرز اکولوژیک را بشکافیم و جاده بسازیم. اين طرح همچنان حاشيه‌هاي فراواني دارد.
مهم‌ترين مشكلات جنگل‌هاي هيركاني؛ طرح‌های جنگل‌داری، هجوم مردم برای خانه‌سازی، ویلاسازی، دامداری و نواحی صنعتی و ... است.
جنگل‌های هیرکانی در شمال كشور در طول ساحل جنوبی دریای خزر و نیم‌رخ شمالی رشته کوه‌های البرز واقع شده است. این جنگل‌های کهنسال پهن برگ، شامل اراضی پست و کوهستانی با مساحتی بالغ بر ۱/۹۴ میلیون هکتار است که جوامع بی‌همتا و متنوع از گونه‌های گیاهی بومی و در معرض تهدید را در خود جای داده است. همچنين بخشي از هيركاني در جمهوری آذربایجان قرار گرفته و تا استان گلستان امتداد دارد.
هیرکان یا ورکان (ورکانه)، بنا بر توضیح دایره‌المعارف فارسی صورت فارسی نام یونانی باستان گرگان یا جرجان است که در زمان باستان، محل زندگی قومی به همین نام در استان گلستان امروزی و نواحی اطراف آن بود و از مکان‌های اصلی اقامت پارت‌ها بعد از ورود به سرزمین ‌ایران محسوب می‌شد.
منطقه هیرکانی در اوج گسترش، علاوه‌بر استان گلستان کنونی، استان‌های گیلان و مازندران و بخش‌هایی از جمهوری ترکمنستان را نیز شامل‌می‌شد.
نام این قوم، جدا از سرزمین مذکور، به دریای کاسپی (دریای خزر) هم اطلاق می‌شد و یکی از نام‌های آن، دریای هیرکان یا دریای ورکانه بود. جنگل‌های این منطقه نیز به همین دلیل در متون علمی به‌نام جنگل‌های هیرکانی و گاه جنگل‌های خزری یا کاسپی (Caspian Forest) نام‌گذاری شده است.


منبع : قانون
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف
احمد ۱۳۹۷/۰۹/۰۶ ۱۵:۳۳
ما ایرانی ها فقط عاشق ریختن آشغال هستیم اونم تو جنگل.بیخیال هستیم توجهی به محیط زیست نمیکنیم.به شخصه از سال ۸۹ماشین دارم واز جنوب به شمال بسیار مسافرت میکنم قسم میخورم هیچ وقت آشغال رو زمین نریختم.حتی آشغال هم از جنگل جمع کردم وبه شهر آوردم وداخل سطل آشغال ریختم. وبرخیا از آشغال جمع کردن وتمیز کردن جنگل با تمسخر نگاهم میکردن.
1 2 پاسخ دادن به این نظر

دیدگاه 55

بیشتر

خصوصی سازی در ایران چگونه به انحراف کشیده شد؟

بحران بزرگ سال ۱۹۲۹ میلادی و مقبولیت نظریات کینز و به دنبال آن وقوع جنگ جهانی دوم سبب شد تصدی های دولتی در اقتصادها افرایش قابل ملاحظه ای پیدا کند.

مافیای کنکور

هر گاه موضوعی برای مردم مهم باشد،مردم از آن نقطه آسیب پذير نشان می دهند و این فرصت را برای عده ای سودجو مهیا می سازد تا از آب گل آلود ماهی بگیرند و جیب مردم را خالی کرده و جيب هاى خود را پر ميكنند.

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدیو: مادربزرگ ۱۰۲ ساله رکورد شیرجه در آسمان را شکست!

یک پیرزن ۱۰۲ ساله استرالیایی از ارتفاع چهار هزار و ۳۰۰ متری پرید تا رکورد مسن ترین فردی را که در آسمان شیرجه زده است، بشکند

ویدیو: فیلم ساخته شده توریست از سفر به ایران

فیلمMio Iran توسط سباستین لیندا توریستی ساخته شده که برخلاف توصیه های اطرافیان برای عدم سفر به ایران همراه همسرخود به ایران سفرمی کند لیندا این فیلم رابه پسرش میوتقدیم کرده است

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر