فضای سبز تهران هر روز محوتر می‌شود

شناسه خبر: 97875 يكشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۹۵, ۲۳ : ۱۴ : ۰۰
فضای سبز تهران هر روز محوتر می‌شود
تخریب 50 باغ در ۱۵ سال گذشته فقط در یک منطقه تهران و تخریب عمدی بیش از ۱۵۰ باغ در پایتخت از یک سو و ساخت بیش از 300 برج در همین مدت نشان از یک چیز دارد؛ تغییر چهره شهر به سمت فضای سبز کمتر و ساختمان‌های بلندمرتبه بیشتر.
۵۵آنلاین :

تخریب 50 باغ در ۱۵ سال گذشته فقط در یک منطقه تهران و تخریب عمدی بیش از ۱۵۰ باغ در پایتخت از یک سو و ساخت بیش از 300 برج در همین مدت نشان از یک چیز دارد؛ تغییر چهره شهر به سمت فضای سبز کمتر و ساختمان‌های بلندمرتبه بیشتر. هفته پیش هم برای چندمین بار برخی اعضای شورای شهر تهران داد سخن دادند و نسبت به قطع درختان باغ‌های شمال شهر تهران برای ساختمان سازی اعتراض کردند؛ اعتراض‌هایی که به گفته خودشان تاکنون راه به جایی نبرده است. در حدود یک دهه با بیشتر شدن دامنه نابودی باغ‌های تهران اعضای شورای شهر در سومین دوره که معصومه ابتکار را به عضویت داشت و چهارمین دوره نسبت به این موضوع واکنش‌های زیادی نشان دادند اما حالا گزارش‌ها نشان می‌دهد که هنوز روند تخریب باغ‌ها ادامه دارد و قوانینی که از آن‌ها به عنوان بسترهای «باغ خواری» یاد می‌شود همچنان ملاک عمل شهرسازی تهران هستند.

باغ‌های تهران که از چیتگر در غرب تا لویزان در شرق کشیده شده‌اند و بیشتر آن‌ها نیز در مناطق شمالی تهران یعنی مناطق ۱ و ۲ و ۳ و۵ هستند. در یکی دو دهه گذشته در معرض تهدید بوده‌اند، همچنان که آمار ساخت بلندمرتبه‌ها در پایتخت ایران بیشتر می‌شود، خبرهای بیشتری هم از قطع، سوزاندن یا خشکاندن درختان باغات نیز شنیده می‌شود. از زمانی که مدیریت شهر تهران تصمیم گرفت صاحبان باغ‌های بزرگ و پرهزینه را با مجوز ساخت‌وساز تشویق به حفظ باغ‌هایشان کند، در نتیجه‌ای برعکس بسیاری در اندیشه ساخت برج به جای باغ افتادند و از آن روز یعنی در ۱۳ سال گذشته بیش از ۵ هزار هکتار باغ در تهران قانونی یا غیرقانونی از بین رفت، پدیده‌ای که هم چهره شهر را زشت کرد. و هم راه نفس مردم را تنگ. هفته گذشته اعرابی، دبیر دبیران شورایاری منطقه «شمیران» را در حال مرگ خواند و گفت: بیش از 50 باغ بزرگ یعنی باغ‌های ۲ هزار متر به بالا در شمیران در یک بازه زمانی ۱۵ ساله به علت اجرای قانون برج - باغ‌ها به مرور تخریب شده است، اما این تنها بخش کوچکی از روند تخریب باغ‌های تهران است. گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد مساحت باغ‌های تهران از ۱۴ هزار هکتار در سال ۶۸ به ۹۹۰۰ هکتار در سال ۸۱ رسیده و اکنون از ۵۰ هزار باغ موجود در محدوده تهران تنها ۱۳ هزار باغ به جا مانده و این روند در یک دهه گذشته اشاره دارد تا آنجا که در حدود دو دهه گذشته بیش از ۵ هزار هکتار از باغ‌های تهران از بین رفته‌اند.

  • قانون‌های بد، مجریان ضعیف

آمارها از وضعیت تخریب باغ‌های تهران به قانونی اشاره دارد که ۱۳ سال پیش برای ایجاد انگیزه در صاحبان باغ‌های تهران به تصویب رسید. اما امروز عامل اصلی از بین رفتن درخت‌های تهران خوانده می‌شود. مصوبه «برج - باغ» یکی از مصوبات دوره دوم شورای شهر تهران است که در پنجاه و سومین جلسه رسمی - علنی – فوق‌العاده شورای اسلامی شهر تهران در سال ۸۲ به تصویب و در شورای عالی شهرسازی و معماری کشور نیز تأیید شد و در مفاد طرح تفصیلی شهر تهران قرار گرفت و در حال حاضر ملاک عمل تمام مناطق شهرداری تهران است. به گفته محمد سالاری هر چند این مصوبه که به موجب آن متولیان ساخت‌وساز می‌توانستند صرفاً در 30 درصد از مساحت باغ، ساخت‌وساز انجام دهند و 70 درصد باقی مانده باغ را حفظ می‌کردند، با نیت حفظ و صیانت از باغات از سوی شورای دوم تصویب شد اما در عمل چنین نشد، چرا که اولاً شهرداران مناطق در شوراهای معماری بعضاً تا 50-40 درصد سطح اشغال در طبقات دادند و ثانیاً به بهانه متن پارکینگ، در زیرزمین‌ها بر اساس مصوبات کمیسیون ماده ۵ تا ۴۵ درصد کاربرداری مجاز اعلام شد که با برای بیرون مناطق بعضاً تا 70-60 درصد زیرزمین‌ها نیز زیر زمین زیر ساخت رفت و با ایجاد رمپ‌ها و لوب‌ها در فضای باقی مانده که بخشی از فضای 70 درصد باغ را اشغال می‌کرد، عملاً شاهد از بر رفتن باغات شهر شدیم.

تا قبل از سال ۸۲ مالکان مجاز به ساخت‌وساز در زمین‌های باغی حداکثر تا 4 طبقه بودند اما بعد از تصویب مصوبه «برج - باغ‌ها» در شورای شهر، تراکم ساختمانی در این زمین‌ها تا دو برابر افزایش پیدا کرد و کل ارتفاع مجاز برای بارگذاری مسکونی در باغات تهران به ۸ طبقه رسید. با تصویب مصوبه «برج – باغ‌ها» سرعت تخریب و قطع درختان علی رغم نظر شورای شهری‌ها بیش‌تر شد تا جایی که برخی اعضای شورا به آن واکنش نشان دادند.

اما حالا نه تنها مصوبه «برج - باغ» مخرب ارزیابی می‌شود بلکه به گفته محمد حقانی، رئیس کمیسیون محیط زیست شورای شهر تهران مبنای آن نیز غیرقانونی است و در اجرا نیز چیزی به نام «برج - باغ » انجام نمی‌شود.

علاوه بر قانون «برج - باغ‌ها» که حالا به چالش بزرگی در زمینه نحوه برخورد با باغ‌های تهران تبدیل شده و در بسیاری موارد شورای شهر به عنوان مدافع باغ‌ها با شهرداری به عنوان مرجع صدور ساخت‌وساز را در مقابل هم قرار داده است. برخی قوانین دیگر نیز هستند که یا به کار نمی‌آیند یا در اجرا کمرنگ می‌شوند.

بر اساس ماده ۷ آیین‌نامه اجرایی کميسيون باغات تهران که در سال ۱۳۸۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، در صورتی که باغی به عمد تخریب و درختان آن نابود شود، باید به نفع اموال عمومی مصادره شده و تبدیل به فضای سبز عمومی شود. اما آن طور که گزارش‌ها و اظهارنظرهای کارشناسان نشان می‌دهد تاکنون قوه قضاییه هیچ یک از باغات به عمد تخریب شده را مصادره نکرده است. محمد حقانی، رئیس کمیسیون محیط زیست شورای شهر تهران در مورد معضل تخریب باغ‌های پایتخت به «صدا» می‌گوید: تهران سال‌هاست ظرفیت زیست محیطی خود را از دست داده است و حالا تک و توک درختان باقی مانده آن زیر تیغ تبر هستند. با از بین رفتن هر باغ نه تنها حیات منطقه اطراف آن از بین می‌رود بلکه حیات کل شهر نیز تهدید می‌شود. به گفته او در شهری که 979 ساختمان بلند مرتبه ناایمن وجود دارد اما به اندازه 10 درصد این تعداد باغ به معنای واقعی وجود ندارد. نتیجه مصوبه غیرقانونی «برج – باغ‌ها» قانون شکنی است و اکنون می‌بینیم که فضای رفت ‌و آمد و تنفس تهران در منطقه یک گرفته شده و در هر کوچه چند برج ساخته شده است و درآمد آن عاید ۲۱ منطقه دیگر می‌شود.

  • شورای شهر تهران، یکی از مقصران

اوایل آغاز به کار شورای شهر چهارم حدود چهار سال پیش بود که احمد یعنی حدود چهار سال پیش بود که احمد مسجد جامعی از معترضان همیشگی قطع درختان درخواست کرد که در این دوره تکلیف بحث تخریب باغ‌های تهران روشن و سازوکاری درست و عملی برای مقابله با این پدیده طراحی شود اما حالا در ماه‌های پایانی عمر این دوره شورا هنوز بحت در مورد علل تخريب باغات و روش‌های برخورد با آن در مراحل نه چندان پیشرفته ادامه دارد. چرا شورای شهر تهران نتوانسته است جلوى تخريب باغ‌های پايتخت را بگیرد؟ در این مورد گمانه‌های زیادی وجود دارد، از نوبد انگیزه کافی در شورا تا برج سازان پرقدرت و در ضعف شورا ایجاد تغییر.

ابوالفضل قناعتی، عضو هیئت رئیسه شورای شهر تهران در این مورد به قدرت زیاد کمیسیون ماده ۵ شهر تهران اشاره می‌کند و می‌گوید: مصوبه «برج - باغ‌ها» به تصویب این کمیسیون رسیده است و حالا دیگرشورای شهر تهران نمی‌تواند به تنهایی مصوبه را ملغی یا اصلاح کند. کمیسیون ماده ۵ متشکل از ۸ معاون وزیر و شهردار تهران است و مصوبات آن به عنوان قوانین بالادستی شورای شهر تهران محسوب می‌شود. قناعتی می‌گوید: مجلس شورای اسلامی باید مصوبه‌ای که در کمیسیون ماده ۵ تصویب شده است را ملغی و به شورای شهر تهران ابلاغ کند. قناعتی در این مورد به طرح تفصیلی تهران اشاره می‌کند که در آن ساخت «برج - باغ‌ها» به شرط اشغال تنها ۳۰ درصد باغ مجاز دانسته شده است که باز در این مورد نیز شورای شهر تهران نمی‌تواند اعمال نظر کند. اما در این بین تخلف‌هایی رخ می‌دهد و در برخی مناطق ساخت «برج - باغ‌ها» از میزان تراکم یا میزان سطح اشغال اجازه داده شده فراتر می‌رود که در این موارد شورای شهر می‌تواند برخورد کند. قناعتی با این توضیحات پیشنهاد می‌دهد که کمیسیون ماده ۵ تعطیل شود تا شورای شهر بتواند راحت‌تر در مدیریت شهری اعمال نظر کند.

اما اظهارات قناعتی در حالی است که حقانی، رئیس کمیسیون محیط زیست شورای شهر تهران از مقصران پدیده تخریب باغ‌ها را شورای شهر می‌داند و می‌گوید: شورایی که در آن تکمیل بزرگراه‌ها نسبت به گسترش خطوط مترو اولویت بیشتری دارد، چندان دور از ذهن نیست که در این شورا ساخت برج نسبت به حفظ باغ اولویت داشته باشد. این همان حرفی است که چندی پیش معصومه ابتکار، عضو پیشین شورای شهر تهران و رئیس سازمان محیط زیست به آن اشاره کرده رسیدگی به تخریب باغ‌های تهران را وظیفه شورای شهر خوانده بود.

رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست درباره رسیدگی به تخلفاتی که با تخریب باغ‌های شهر تهران برای ساخت‌وساز صورت می‌گیرد، به خبرگزاری آنا گفته بود: «مسئولیت نظارت بر عملکرد شهرداری با شورای شهر است، بنابراین اگر تخلفی از طرف شهرداری انجام شود ابتدا شورای شهر باید پیگیری کند.» اما با وجود تاکید روی نقش شورای شهر تهران، اعضای شورا به برج سازانی اشاره می‌کنند که مقابله با آن‌ها حتی در قدرت شهرداری تهران نیز نیست. به طور مثال عبدالحسین مختاباد با اشاره به یک مورد ساخت و ساز در منطقه یک گفت: یک برج ساز معروف در حال برج ساختن در یک کوچه است و متاسفانه شاهد هستیم که هیچ اهمیتی به زندگی مردم نمی‌دهند به طوری که شهرداری نیز از پس آن بر نمی‌آید. ابوالفضل قناعتی هم با بیان اینکه یک برج ساز معروف در خیابان عمار در حال ساختن برجی ۱۶ طبقه است، گفت: متاسفانه این برج ساز معروف ۳۰ درصد مصوبه «برج - باغ» را رعایت نکرده و حتی از سطح اشغال نیز فراتر رفته است. وی درباره ترافیک طرح‌های بزرگ تجاری در حال ساخت و فعالیت در منطقه یک نیز گفت: این طرح‌های بزرگ سر و ته ندارند و منطقه یک را به یک پارکینگ متحرک تبدیل کرده‌اند. در مورد مصوبه کمیسیون ماده 7 برای مصادره باغاتی که به عمد تخریب می‌شوند نیز محمدمهدی تندگویان می‌گوید: با این وجود رأی صادر شده از سوی این کمیسیون که متشکل از معاون خدمات شهری شهرداری تهران، رئیس سازمان فضای سبز و پارک‌های شهرداری تهران و یک عضو شورای شهر است، باید از سوی قوه قضاییه به تأیید برسد و در نهایت این قوه قضاییه است که رأی به مصادره باغ تخریب شده می‌دهد اما متاسفانه تاکنون هیچ رأی مصادره‌ای از سوی قوه قضاییه برای تخریب باغات تهران صادر نشانده که معمولاً قوه قضاییه در برخورد با این پرونده‌ها سخت عمل می‌کند زیرا قید قانونی این پرونده‌ها این است که باغاتی که به عمد تخریب می‌شود باید مصادره شود اما قوه قضاییه در تشخیص به عمد بودن این پرونده‌ها معمولاً دچار مشکل می‌شود و می‌گوید از آنجا که ما نمی‌توانیم این موضوع را تشخیص دهیم بنابراین حکمی هم برای مصادره صادر نمی‌کنیم و این هم به موضوعات شرعی مربوط به تملک و مالکیت برمی‌گردد. به گفته تندگویان در صورتی که قوه قضاییه کمک کرده و از مالکی که تخریب به عمد باغی را انجام داده است، سلب مالکیت کند و باغ را در اختیار عموم قرار دهد، مشکل باغات شهر تهران هم برای همیشه حل خواهد شد. در ۱۰ سال گذشته حدود ۲ هزار و 200 پرونده مربوط به تخریب باغ‌های تهران از سوی کميسيون باغات رأی به مصادره گرفته به قوه قضاییه ارسال شده است تا به نفع اموال عمومی شهر مصادره شود؛ اما تا به امروز حتی یک پرونده هم منتج به صدور رأی مصادره از سوی این نهاد نشده است.


منبع : مجله ی صدا
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

جمعیت مستعد مهاجرت از تهران

ساکنان تهران به‌خاطر چالش‌های ۱۰ گانه که مهم‌ترین آنها شامل «ترافیک و آلودگی»، «دو قطبی امکانات شهری» و «تراکم جمعیت» است، تمایل بالا به مهاجرت از پایتخت پیدا کرده‌اند. نتایج یک نظرسنجی توسط شهرداری نشان می‌دهد ۵۸ درصد از شهروندان شرکت‌کننده در نظرسنجی به علت مشکلات سکونتی در پایتخت تمایل به ترک تهران دارند. استعداد مهاجرت در مناطق جنوبی تهران تا ۷۰ درصد نیز می‌رسد. ساکنان بالای شهر رضایت بیشتری از «محله» خود نسبت به ساکنان مناطق فقیرنشین دارند؛ اما همگی تقریبا به یک اندازه از «زندگی در تهران» ناراضی هستند.

حل مشکلات بحرانی در ٧ گـام

مهارت‌های حل مسأله کمک می‌کند با مشکلات روزمره و شرایط بحرانی زندگی منطقی برخورد کنیم

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدیو: متهم ردیف اول پرونده موسسه مالی ثامن الحجج کیست؟

ویدیو: نظر کدخدایی درباره ورود بانوان به ورزشگاه

نظر کدخدایی درباره ورود بانوان به ورزشگاه ها: اگر مسئولین امکانات را فراهم کنند، اشکالی ندارد خانم ها به ورزشگاه بروند

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر