غار کَرفتو

شناسه خبر: 121702 دوشنبه ۱۱ دي ۱۳۹۶, ۱۶ : ۰۹ : ۰۰
کرفتو نام غاری است در دل کوههای مرزی کردستان با استان آذربایجان غربی که با تکاب32 کیلومتر و با دیواندره72 کیلومتر فاصله دارد و در80 کیلومتری شرق سقز جای گرفته است.
۵۵آنلاین :

نویسنده :  حمیدرضا سروری

کرفتو نام غاری است در دل کوههای مرزی کردستان با استان آذربایجان غربی که با تکاب32 کیلومتر و با دیواندره72 کیلومتر فاصله دارد و در80 کیلومتری شرق سقز جای گرفته است. مسیر دست یابی به غار مسیری فرعیست ولی می توان برای دیدن آن با یک تیر سه نشان زد چرا که محوطۀ تاریخی زیویۀ سقز در30 کیلومتری آن قرار گرفته است و آتشکدۀ تخت سلیمان هم در فاصلۀ 82کیلومتری آن جای دارد،اگر زمان را مدیریت کنید می توانید هر سه محوطه را به خوبی ببینید. غار کرفتو غاری طبیعی است که آدمی در دوره های گوناگون از آن استفاده کرده و در بخشهایی از غار معماری صخره ای و دست کند همچون راهروها،پنجره ها، سازه های تولید شراب،سنگ نبشته و...را می توان دید. غارآهکی و چهار اشکوبۀ(طبقه)کرفتو درسال1318خورشیدی با شمارۀ ثبت330به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. با توجه به پژوهشهای زمین شناسی در دوران مزوزئیک زیر آب بوده است و پس ازآن از زیر آب بیرون آمده. در بررسیهای باستان شناسی سال 1379خورشیدی سفالهای دوران اسلامی از سده های چهارم تا هشتم هجری قمری در غار پیدا شده و البته وجود کتیبۀ مهم یونانی درغار بیانگر این است که در پایان سدۀ چهارم و سدۀ سوم پیش از میلاد مورد سکونت و استفاده قرار گرفته است. نخستین اروپایی که از غار دیدن کرد پزشک جراح ارتش بریتانیا جان کُرنیک(John Cornick) است،وی پزشک شخصی عباس میرزا بود و در سال1833 از غار کرفتو بازدید نمود. در سال1838م،سرهنری راولینسُن(1895-1810م) ازکرفتو بازدید و ترجمه ای از کتیبۀ یونانی غار را چاپ کرد. برای انجام این کار از کمک و راهنمایی فردی به نام ویلیام مارتین لییِک(William Martin Leake) استفاده کرد. او معنی و مفهوم کتیبه را درک کرد،نام هرکول را تشخیص داد و حدس زد که کتیبه از سدۀ چهارم یا سوم پیش از میلاد است. سر اورل اشتاین هم در سال1936میلادی از غارکرفتو بازدید کرد او نقشه ای از غار تهیه و کتیبۀ یونانی را هم بازخوانی نمود. هوبرتوس فون گال و رودُلف ناومن آلمانی نیز در سال1975م،غار کرفتو را دیده اند (von Gall,2010). ترجمۀ کتیبۀ یونانی سر در ورودی طبقۀ سوم غارکرفتو چنین است: هراکلس در این جا خانه دارد،اهریمن نمی تواند به آن وارد شود.یا ازگزند هرپلیدی ایمن باد. کتیبه هایی از این دست با شیوۀ نوشتاری همانندی از دورۀ یونان مآبی(323 تا31پیش از میلاد) در بسیاری از خانه های خصوصی در یونان رایج بوده است.

برخی از پژوهشگران کرفتو را محل درگیری گودرز دوم اشکانی با رقیبش مهرداد می دانند. در یکی دو متن تاریخی به جایگاهی به نام سَنبُلوس(Sanbulos) در شمال سرزمین ماد اشاره شده است و به نظر می رسد که سَنبُلوس درجنوب اربلا،اربیل امروزی در شمال عراق و اکباتانا(همدان) امروزی بوده و شاید نبرد بین گودرز و مهرداد اشکانی در سال49یا50 میلادی در نزدیکیهای کرفتو رخ داده است. به باور برخی دیگر از پژوهشگران سَنبُلوس در بیستون کرمانشاه بوده و جنگ بین گودرز دوم و مهرداد در آن جا روی داده است. متن کتیبه نوعی دعای خیر بوده و البته وجودش در سردر ورودی هرمحلی نمایانگر نیایشگاه بودنش نیست.کتیبۀ یونانی با خط زیبایی نگاشته شده است. با توجه به آنچه شرح دادیم می توانیم بگوییم که غارکرفتو پیش از آن که نیایشگاه هرکول باشد در واقع جایگاهی مسکونی بوده که تحت حفاظت و پشتیبانی هراکلس قرار داشته است. هرکول در اسطوره های یونانی پسر زئوس خدای خدایان بوده و پس از چیرگی اسکندر بر امپراتوری هخامنشی و پایه ریزی حکومت سلوکی حضور هرکول را در ایران هم می بینیم وی نماد نیرومندیست و با نمادهای بومی درمی آمیزد به طور مثال در بابل به شکل ِنرگال) (Nergal بازتاب پیدا می کند و در ایران همانند وِرَثرَغنه(بهرام). حضور هرکول در ایران به شکل کتیبه،نقش برجسته،پیکره و تصویرشدن روی برخی از سکه های اشکانیست. شاخص ترین پیکرۀ هرکول در ایران پیکرۀ هرکول بیستون است،چندین پیکرۀ هرکول در مسجد سلیمان هم پیدا شده هرچند باور گیرشمن کاوشگر آن محل مبنی بر این که نیایشگاه هرکول درآن جا بوده مورد تردید است. حضور هرکول را در پایتخت اشکانیان در نیسا که امروزه در18کیلومتری اشک آباد پایتخت جمهوری ترکمنستان جای گرفته است را روی گل پخته،آثار فلزی،استخوان و عاج هم می بینیم(de Jong,2003).دسترسی به درون غار با توجه به پلکانهای تعبیه شده بسیار ساده است و کار بازدیدکنندگان را راحت کرده است در ورودی طبقۀ نخست غار نقشهای بز و اسب در کنار چند فرورفتگی توجه بازدید کنندگان با دقت را به خود جلب می کنند. درون اشکوب اول دو اتاق که از هم جدا شده اند وجود دارد با حفره هایی که روی سطح زمین کنده شده اند دو تا از حفره ها قیفی شکلند یکی با گودی کم و دیگری که ژرفتر است درگوشۀ کف اتاق نخست وجود دارد و تا جایی که می دانم تا به حال هیچ پژوهشگری به آنها اشاره نکرده و در واقع از نظر شکل و ساختار با حفره هایی از این دست در محوطۀ واردزیا درگرجستان،زوارتنوتس ارمنستان و چندین و چند محوطۀ دیگر در ارمنستان همانند است و به راستی که سازۀ تولید شراب بوده است. سازه های تولید شراب در ایران درمحوطۀ شمارۀ 64تنگۀ بلاغی پاسارگاد،تاق بستان و چند محوطۀ دیگر به دست آمده هر چند سازه های قیفی شکل کف طبقۀ اول غارکرفتو که درکف اتاقهای طبقۀ سوم هم وجود دارند بیشتر با نمونه های ارمنی وگرجی قابل مقایسه اند. در یکی از اتاقهای طبقۀ دوم آثاری صخره ای از دوران اسلامی از جمله محرابی کوچک دیده می شود. حفره ای تنگ و پله دار که بالارفتن ازآن به خاطر نرده های فلزی و چوبی تازه نصب شده راحت است طبقۀ دوم را به طبقۀ سوم پیوند می دهد. کتیبۀ یونانی معروف در ورودی اتاقهای طبقۀ سوم قرار دارد و کنارکتیبه هم پنجۀ یک دست به نمایش درآمده! دلیل قرار دادن پنجۀ یک دست در این جا روشن نیست ولی از نظر شکل ظاهری به پنجۀ دستِ درون یکی از اتاقهای سازۀ اشکانی بنای صخره ای اُپلیسیخۀ گرجستان بسیار شبیه است. دور قاب یکی از پنجره های صخره ای طبقۀ سوم و در دو ردیف تزییناتی به شکل ده دایرۀ کوچک در بالا و پنج مربع کوچک در پایین دیده می شود. بخشهای دیگر غارجاذبه ای طبیعیست که با وجود تابلوهای راهنما و تابلوهای دنبال کردن مسیر و نورپردازی بازدید از این بخشها هم برای بازدیدکنندگان غار ساده شده است. اگر به دیدن بخشهای طبیعی غار علاقه دارید می توانید با تهیه و حمل یک چراغ قوه از بخشهای تاریک و نورپردازی نشدۀ غار هم دیدن کنید و لذت ببرید. با یک برنامه ریزی خوب و مناسب می توانید یک روز کامل را درماه اردیبهشت یا اواخرتابستان به بازدید از آتشکدۀ تخت سلیمان،غارکرفتو و محوطۀ باستانی زیویه اختصاص دهید و از دیدن سه اثر شاخص باستانی ایران بیشترین استفاده را ببرید.

اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

آنها دارند، ما هم می‌خواهیم

موضوع مذاکرات میان ایران و ۱+۵ که البته با خروج آمریکا به ۱+۴ مبدل شده همچنان از اصلی ترین مباحث مطرح در معادلات جهانی است که فضای داخلی ایران را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

ضرورت پاسخگویی هایپر استار به وضعیت کاری کارمندانش

این مطلب در فشای مجازی توسط مجله هنری ژوان منتشر شده است که ۵۵ آنلاین آمادگی دارد جوابیه هایپر استار و فروشگاه های مشابه را منتشر کند .

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدیو: جنایت بزرگ ترامپ

ترامپ:عربستان از ما ده ها میلیارد دلار اسلحه می خرد و ما حاضر نیستیم به خاطر قتل انسانها، از سر روابطمان با عربستان و قراردادهای پر سود نظامی با آنها بگذریم.

ویدیو: شهر را چگونه به سبک جهادی به تاراج بردند؟

شهر را چگونه به سبک جهادی به تاراج بردند؟ واگذاری ۱۷۰۰ ملک و آپارتمان نجومی در دوره قالیباف

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر