نتیجه‌ای یافت نشد.

تعامل پایدار با جهان و هضم دستاوردهای بیگانه در فرهنگ ایرانی

شناسه خبر: 129977 سرویس: اجتماعی ، گوناگون پنجشنبه ۹ فروردين ۱۳۹۷, ۴۴ : ۲۲ : ۰۰
تعامل پایدار با جهان و هضم دستاوردهای بیگانه در فرهنگ ایرانی
در طول سال های نخست پس از انقلاب، مساله مهاجرت ایرانیان به خارج از کشوره مساله ای سیاسی و ژورنالیستی شده بود، اغلب آنها به عنوان ضدانقلاب و خائنینی که به سرزمین خود پشت کردند معرفی می شدند .
۵۵آنلاین :


در طول سال های نخست پس از انقلاب، مساله مهاجرت ایرانیان به خارج از کشوره مساله ای سیاسی و ژورنالیستی شده بود، اغلب آنها به عنوان ضدانقلاب و خائنینی که به سرزمین خود پشت کردند معرفی می شدند . البته این تصور در سال های اخیر و بواسطه موج جدیدی از مهاجرت تخفیف پیدا کرد .  وقتی در ساحت خود که از انگیزه و علت این مهاجرت ها پرسش می شود مهاجرین درباره دلایل تصمیم شان اغلب پاسخ هایی شخصی و متفاوت ابراز می کنند ، دلایل سیاسی عقیدتی ، اقتصادی ، رفاهی و تنوع این پاسخ ها به حدی است که شاید بتوان گفت به تعداد افراد دلیل برای مهاجرت نیز وجود دارد و بعید است بتوان برای این وضع الگوی مشترکی به دست آورد .
بنابر آمارهای مختلف در سال ۱۳۹۵ نزدیک به هفت میلیون ایرانی در کشورهای دیگر به صورت دایم زندگی می کنند ؛ یعنی نزدیک به ۱۰ درصد جمعیت کشور، تصور عمومی آن است که این موج گسترده پدیده ای بی سابقه است و سابقه تاریخی ندارد .
با وجود این تکتر و تنوع اما رشته های باریک و مستحکمی وجود دارد که این دریای متلاطم را به پدیداری همگن و منسجم تبدیل می کند. همچنان که این وحدت رویه حتی در طول زمان نیز مشاهده می شود و بررسی های تاریخی نشان می دهد این وضعیت نه تنها جدید نیست بلکه در طول تاریخ دور و دراز ایران نیز چندین بار تکرار شده است زمانی که در قرن چهارم پیش از میلاد، سرداران مقدونی به رهبری اسکندر راه شرق را در پیش گرفتند ، به پادشاهی هخامنشی هجوم آوردنده و قلمروی آنان را تصرف کردند تعداد زیادی از بزرگان و اعیان جامعه ایرانی که قادر به تحمل این وضع نبودند، عطای ماندن در سرزمین مادری را به لقایش بخشیده و با خانواده خود به هندوستان کوچیدند .
فروپاشی نسبتا سریع و آسان پادشاهی ساسانی در مقابل تهاجم قشون خلافت اسلامی، مراتب بالاتر از دهقان در جامعه طبقاتی ساسانی را واداشت تا به امپراتوری تازه تاسیس تانگ در چین پناهنده شوند. پیروز ساسانی تحت حمایت آنان مدتی دولت در تبعید ساسانی را تشکیل داد ایرانیان وقتی از بازگشت نا امید شدند تلاش کردند تا در سرزمین چین زندگی را تداوم بخشند .
دستگاه خلافت تا چهار قرن بعد از استقرار در ایران، اصراری به مسلمان کردن ساکنین سرزمین های منصرفه نداشت. بنابراین بسیاری از اقشار اجتماعی متوسط رو به بالای باقی مانده از دره ساسانی با حفظ هویت خود در شرق ایران زندگی می کردند. این روند با روی کار آمدن دولت سلجوقی و افزایش فشار بر غیرمسلمانان ، تغییر کرد و بسیاری از آنان ترجیح دادند به جای تغییر آیین به سرزمین های دیگر پناه ببرند که اولویت خویش را مقابله با پیشروی مسلمانان قرار داده بودند. بنابراین سومین موج گسترده از مهاجرت آغاز شد که این بار هم به سمت هندوستان و هم به سمت چین و هم به سمت امپراتوری بیزانس در غرب بود .
دور بعدی مهاجرت وسیع مربوط به تحولات پس از حمله مغول بود که با روی کار آمدن تیمور گورکانی و سپس صفویه به شدت افزایش یافت. در این دوران بیشتر اهل تصوف بودند که زندگی در غربت را به ماندن در وطن ترجیح دادند زیرا مخصوصا در دوره صفویه و باقیض داعیه قطبیت توسط پادشاهان، عرصه بر آنها تنگ شد در این موج عرقای بزرگ همراه با خيل پیروانشان بیشتر به هندوستان و چین و عثمانی پناه بردند در دوران معاصر نیز بر اثر تحولات متعاقب انقلاب اسلامی آخرین موج مهاجرت شکل گرفت که مقصد ان اغلب کشورهای اروپای غربی و امریکای شمالی است نکته ای که وجود دارد این است که اولین موج مهاجرت از نظر تاریخی با آخرین موج آن ۲۳ سده فاصله دارد . در این ملت شرایط سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی ، و موقعیت بین المللی تغییرات بسیاری کرده است اما با وجود این تحولات عظيم  وجوه اشتراک مهم و حیرت انگیزی در میان تمام این امواج مشاهده می شود .
اولا جامعه مهاجر با وجود بعد مکانی و زمانی ، هویت فرهنگی سرزمین مادری خود را تداوم بخشیده اند آنانی که بعد از حمله اسکندر به هندوستان کوچیدند. پس از چند سده دوباره به ایران بازگشتند و در منطقه فارس ساکن شدند. اما نه به مثال بیگانگان بلکه با داعیه احیای تمدن هخامنشی، در قرن سوم میلادی همدان به قصد زدودن آثار تمدن یونانی علیه اشکانیان قیام کرده و پادشاهی ساسانی را بنا نهادند. یا در میان موج دوم مهاجران در شهرهایی مثل اکسو، بینینگ  و ارومچی در غرب چین هنوز نام های قابل تشخیصی مثل شهیار را می توان یافت که پس از یک و نیم هزاره صراحتا دلالت بر عناصر هویتی باقیمانده از دوره ساسانی می کنند پارسیان که پس از هشت قرن تا امروز یکی از اقلیت های مهم و تاثیرگذار هند به شمار می روند  بازماندگان مهاجرین موج سوم در دوره سلجوقی هستند. در میان مهاجرین بعد از مغول از یک سو نمونه های بسیاری چون میرسیدعلی همدانی را در کشمیر می یابیم که پیروانش چنان رفتار کردند که به آنجا نام ایران صغیر اطلاق شده از سوی دیگر ایرانیانی که در دوران زند و قاجار بازگشتند همراه خود جریان خاموش شده تصوف را احیا کردند. منطقه چچن در شمال کوهستان قفقاز، مقصد مهاجرینی از ایران در چند قرن قبل بوده است. بازماندگان آنان هنوز که هنوز است و با وجود تجاوزات فرهنگی روسیه، تعلق شان را به سرزمین مادری فراموش نکرده اند. آنان با وجود اینکه تقریبا ارتباطی با ایران ندارند، روی سنگ قبر عزیزانشان نشان رسمی دولت ایران را حک می کنند، قبل از انقلاب شیر و خورشید نقر می شد و بعد از انقلاب هم نشان جمهوری اسلامی را آنها اصلا کاری به اوضاع سیاسی و روابطی با دولت ایران ندارند بلکه فقط به این ترتیب می خواهند تعلق خود را به رویای سرزمین مادری آشکار کنند  .
امروز تصور عمومی بر آن است که جامعه ایرانی مهاجر از هویت فرهنگی خود دست شسته و هویت فرانسوی و امریکایی و…. را پذیرفته است. حتی اگر در نسل اول چنین نشده، با گذشت دو نسل حتما این اتفاق خواهد افتاد. اما با اتکا به این سابقه می توان ادعا کرد که چنان نخواهد شد. تاریخ گواه است که جامعه ایرانی هر کجا که رفته…. حتی اگر صدها سال هم از اقامتش بگذرد تعلق خاطر خود نسبت به یاد سرزمین مادری اش را از دست نمی دهد و ایران به مشابه یک شخصیت عزیز و سرزمینی رویایی وخاطره ای دل انگیز همواره زنده می ماند .
دوم اینکه با وجود انبوهی از توجیه و استدلال، دلیل اصلی مهاجرت دسته جمعی وقوع تحولات سیاسی و اجتماعی بوده که در پی آن جای »متن« و »حاشیه» در جامعه تعویض شده است. در میان ایرانیان به حاشیه رانده شدن و تحقير که اغلب محصول چنین تحولاتی است، مهم ترین نیروی رانش برای تصمیمات مهم از جمله ترک خانه اجدادی است تحقیری که یونانیان پراشراف زادگان مادی و پارسی تحمیل می کردند ، تعابیری چون موالی به معنای بنده آزاد شده و عجم به معنای زبان نفهم که اعراب مسلط به کار می بردند ، بر زبان انداختن واژگانی چون گبرو آتش پرست درباره زرتشتیان در دوره سلجوقی، واطلاق عمری بر اهل سنت و القاب محترمين عثمانی بر قرودستان دربار صفوی با به راه انداختن دعواهای حیدری نعمتی در شهرها پس از رسمی کردن مذهب تشیع در دوره صفوی نشانه هایی از کوچک کردن بزرگان و ایجاد فرصت برای به حاشیه راندن آنان است. قاعده ای که در دوره معاصر در القایی چون طاغوتی و غرب زده و…  تجلی یافته ، حال آنکه می دانیم بسیاری از مهاجرین معاصر چنین نبوده اند. دلایلی که آن ها برای مهاجرت خود برمی شمرند در نهایت نشان دهنده گریز آنان از شرایطی است که خود را مستحقش نمی دانند سوم اینکه مساله همه این مهاجرين فقط دور شدن از مهلکه و نجات جان و مال خود نبوده است. الگوی رفتاری ناخودآگاه آنان نشان می دهد همگی پیش از آغاز سفر همیشه جایی معلوم را به عنوان مقصد مهاجرت خویش برگزیده اند و مهم ترین ویژگی آن برگزیده این بوده که مهم ترین جای عالم در آن زمان باشد. هندوستان در هنگام سقوط هخامنشی در یکی از درخشان ترین اعصار تمدنی خود بوده و تجربه نخستین دولت فراگیر و مقتدر به نام مانوریا را از سر می گذرانده است؛ در حالی که همان زمان حاشیه دریای مدیترانه با چین دچار رکود و جنگ بود. همزمان با طلوع خلافت اسلامی، سلسله تانگ در چین رونق و شکوهی مثال زدنی داشته است و گستره ای آباد و عظیم را در بر می گرفته است. بنابراین برای بازماندگان ساسانی بر هند ترجیح داشته در دوره مغول امنیت و آفاق گشوده آناتولی جذابیت داشت و در دوره صفوی هندوستان میزبان سخاوتمندی برای اهل تصوف بود . امروز هم مهم ترین جای جهان و کانون ارتباطات بین المللی در اروپای غربی و امریکای شمالی قرار دارد. پس عمده مهاجرت ها به این مناطق انجام می شود و ایرانیان کم شماری را پیدا می کنیم که به کشورهای فقیر امریکای جنوبی یا آفریقا یا شرق آسیا مهاجرت کرده باشند .

اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

وزیر جدید بهداشت، از حرف تا عمل

دکتر نمکی به وجود امضاهای طلایی در بخش دارو تاکید داشتند و خواهان و مدعی مبارزه با این چنین رانت هایی گشتند. رانت هایی که به نظر میرسد طولانی شدن تصدی های ناپایدار و غیر مفید در وزارت بهداشت  و همچنین افزایش های بی رویه تعرفه های پزشکی بدون تغییر در کیفیت خدمات، ناشی از همین رانت مخرب در خدماتی ترین بخش دولت باشد

حال و روز نظام ادارى ايران بحرانى است.

در اين سرى به بررسى اصول نظام ادارى،شفافيت و مبارزه با فساد ميپردازيم.

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدیو: روستایی که محو شده!

روستایی که محو شده! روستای "چم حسین" تنگ تیر که تا پیش از سیل در شهرستان چگنی قرار داشت، در حال حاضر وجود خارجی ندارد و با آب یکسان شده است.

ویدیو: مکالمه تلفنی یک کودک ۶ ساله اصفهانی با اورژانس و درخواست کمک برای نجات مادرش

مکالمه تلفنی یک کودک ۶ ساله اصفهانی با اورژانس و درخواست کمک برای نجات مادرش به جز تلخی دلهره و تنهایی یک کودک و زبان شیرین و شیوا و هوش بالای او ؛ ضرورت آموزش کودکان عنصر کلیدی در این ویدیوست.

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر