تاثیر ارتباطات جدید بر ابعاد زندگی بشری

شناسه خبر: 177113 سرویس: توسعه ، سیاست ، اجتماعی ، گوناگون ، سبک زندگی شنبه ۲۵ خرداد ۱۳۹۸, ۱۵ : ۱۶ : ۰۰
تاثیر ارتباطات جدید بر ابعاد زندگی بشری
قصد داریم نگاهی داشته باشیم بر تاثیرات ابزارهای ارتباطی نوین بر ابعاد مختلف زندگی بشری در عصر حاضر.
۵۵آنلاین :

 

 

معین حافظی زاده 

 

دانشجو و پژوهشگر علوم سیاسی 

 

عصر حاضر به عنوان عصر ارتباطات شناخته میشود. زمانه ای که در آن انسانها به راحتی و به سهولت از طریق ابزار های نوین و فضا های مختلف جمعی و فردی با یکدیگر در انواع ارتباط هستند. تکنولوژی و پیشرفت علوم و فنون باعث تغییرات گسترده ای در زمینه ارتباطات در عصر حاضر گشته است. 

قصد داریم نگاهی داشته باشیم بر تاثیرات ابزارهای ارتباطی نوین بر ابعاد مختلف زندگی بشری در عصر حاضر. 

ارتباطات فرایند انتقال پیام از فرستنده به گیرنده به شرط همسان بودن معانی بین آن‌ها است. معنا در علم ارتباط شامل مفاهیم ذهنیو احساسات هر دو می‌شود. ارتباطات فرایندی ست که در آن معنا بین موجودات زنده تعریف و به اشتراک گذاشته می‌شود. ارتباط به یک فرستنده، پیام و گیرنده درنظرگرفته شده نیاز دارد، هرچند گیرنده نیاز ندارد حضور داشته باشد یا از منظور فرستنده برای برقراری ارتباط در زمان ارتباط آگاه باشد‍؛ بنابراین ارتباطات می‌تواند در سرتاسر مسافت‌های گستردهٔ زمانی و مکانی رخ دهد. ارتباطات نیازمند آن است که بخش‌های ارتباط ناحیه‌ای از مشترکات ارتباطی را به اشتراک بگذارند.

 

برخی از دانشمندان و کارشناسان، در مورد این‌که ارتباطات یک علم است (Science) اختلاف نظر دارند. هنوز برخی از استادان این حوزه مانند رابرت کریگ (Robert T. Craig) «ارتباطات» را یک حوزهٔ مطالعاتی (Communication Theory as a Field) می‌دانند. این دیدگاه می‌خواهد تأکید کند که ارتباطات به لحاظ وسعت، عمق و تنوعی که دارد نمی‌تواند در یک رشتهٔ علمی گنجانده شود، بلکه فراتر از آن باید به آن به عنوان یک حوزهٔ علمی و مطالعاتی چند رشته نگاه کرد که از آن چندین رشتهٔ علمی می‌تواند زاییده شود. به عبارت دیگر، باید به «علوم ارتباطات» قائل بود و نه «علم ارتباطات».

ارتباطات اثرات مثبت و منفی دارد که در ذیل بدان اشاره میشود. 

اثرات مثبت ارتباطات

 

بعضی از اثرات مثبت ارتباطات عبارتند از:

- تسهیل همگرایی سیاسی در داخل جوامع و بین ملت ها در صحنه بین المللی

- توسعه شهرنشینی، ارتقای سطح سواد، افزایش درآمد سرانه و تقویت پیوندهای اجتماعی بین جوامع که نهایتا روند دستیابی به "رفاه اجتماعی" را هموار خواهد کرد.

- افزایش مناسبات و مبادلات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و علمی میان ملل و اقوام مختلف و از میان رفتن فواصل جغرافیایی، کمک به برقراری تفاهم، همبستگی، همگونگی و همکاری بین المللی

- کمک به پیشبرد سیاست های ملی و افزایش سطح مشارکت اجتماعی

- کمک به برقراری صلح جهانی از طریق تغییر تصورات در طرف مناقشه و ایجاد تصورات دوستانه و گسترش صلح و ثبات و امنیت

- کارکرد آموزشی و آگاه ساختن ملل نسبت به سنت های ریشه دار ملی و تاریخ

- کمک به گسترش آزادی و احترام به حقوق انسانی، چرا که جوهر آزادی و عدالت خواهی بسط اطلاعات و ارتباطات و تسهیل تصمیم گیری های اجتماعی است.

 

اثرات منفی ارتباطات

 

- توانایی تجربه گروه های اجتماعی و اخلال در روند وحدت ملی جوامع، نظیر بحران یوگسلاوی، تجزیه اتحاد جماهیر شوروی و یا ایجاد شورشها و ناآرامی های قومی و منطقه ای همچون ناآرامی های تبت در جمهوری خلق چین و ...

- انتقال تکنولوژی نامناسب و وابستگی به کمپانیهای چند ملیتی به ویژه غرب

- ایجاد اختلاف و شکاف میان ملتها به منظور توسعه ناسیونالیسم افراطی، ایدئولوژی های متضاد و در نتیجه بروز شکاف فرهنگی

- تغییر الگوهای مصرف و روش های زیستی از طریق افزایش خواسته ها و ایجاد دنیای پرزرق و برق همراه دام های جذاب جامعه مصرفی

- تضعیف پیوندهای سنتی از طریق تبلیغ ارزش های غربی و سرانجام استحاله فرهنگی

- ایجاد نخبگان سیاسی و فرهنگی وابسته به جریانات خاص از طریق شبکه های ارتباطی

- کمک به تشدید تضادهای فرهنگی و بهره برداری های مقطعی و درازمدت آن

- انتشار اخبار غیرواقع و تحریفی و بمباران خبری و جریان یک سویه مبادله اطلاعات و اخبار از غرب به جهان سوم به منظور اظهار برتری مالی، فنی و تکنولوژیک در مقابل کشورهای جهان سوم

بر اساس این تعاریف، ارتباطات یک سری نتایج و پیامدهایی دارد که انتقال پیام یکی از آنهاست. اما در جهان کنونی با تغییر یافت ابزار فرستنده و گیرنده پیام این تاثیرات گوناگون و چند وجهی شده است. 

 

۱. تاثیر ارتباطات نوین بر زندگی شخصی افراد 

ابزار های تکنولوژیک و فضای مجازی، این توان را برای افراد ایجاد کرده است که با افراد مختلف و گوناگون از هر نژاد و جنسیت و سنی در سرتاسر دنیا ارتباط برقرار نماید. طبیعتا این ارتباط باعث فهم نکات جدید، درک جدید از زندگی، آشنایی با فرهنگ ها و نوع رفتار های گوناگون، زمینه سازی برای آشنایی با زبان های مختلف و ... را برای انسانها فراهم کرده است که در زندگی شخصی افراد میتواند تغییرات بنیادینی ایجاد کند. هر چند ممکن این تاثیرات منفی نیز باشند اما توسعه ارتباطات به هر حال هزینه هایی 

 

نیز دارد. 

 

۲. تاثیر ارتباطات در فرهنگ اجتماعی 

با مشاهده رفتار های مختلف در موقعیت های متفاوت، تغییراتی در نگرش انسانها رخ میدهد. این تغییر نگرش که در اثر توسعه ارتباطات است در طولانی مدت سبب تغییرات رفتاری و در فرد و در نهایت موجب تغییرات فرهنگی در جامعه میشود. به طور اجمالی میتوان از آن به عنوان تهاجم فرهنگی نیز یاد کرد. همچنین تغییرات رفتاری ناشی از ارتباطات در فرآیند جامعه پذیری و انتقال فرهنگ از نسلی به نسل دیگر بسیار تاثیر گذار است. چیزی که در جامعه در حال جهانی شدن توسط تئورسین های جهانی شدن بسیار مطرح است و جهان به لحاظ فرهنگی به سمت یکی شدن حرکت میکند که در واقع میتوان گفت از ثمرات توسعه ارتباطات است. 

 

۳.تاثیر ارتباطات بر سیاست

 

در اثر گسترش تکنولوژی های ارتباطی، امکان مشاهده نتایج سیاست های گوناگون برای تمامی مردم جهان از جمله سیاستمداران بوجود آمده است. این امر میتواند در فرآیند سیاستگذاری در یک کشور تاثیرات گوناگونی داشته باشد. همچنین با گسترش فضای مجازی امکان ارتباطات مردمی با سیاستمداران و مراکز مطالعاتی سیاسی بسیار آسان گشته است. برای مثال دولت آمریکا در سایتی تمامی اطلاعات مورد نیاز برای پژوهش و افزایش آگاهی در زمینه نتایج و فرآیند های سیاسی را که در قالب دولت الکترونیک است به راحتی در اختیار مردم جهان قرار داده است. در واقع ارتباطات به فرآیند عینی و مردمی شدن سیاست در عصر حاضر کمک شایانی کرده است. 

 

۴. تاثیر ارتباطات بر زندگی اقتصادی

 

بسیاری از شرکت های بزرگ دنیا در اثر بهبود تکنولوژی های ارتباطی توان مبادلات اقتصادی خود را با سراسر دنیا پیشرفت داده اند.در واقع شرکت های بزرگ و کوچک بدون حتی حضور واقعی در محل های مختلف امکان تجارت و تبادل خدمات را با یکدیگر دارا هستند. چیزی که اگر بخواهیم در زمینه هزینه های توسعه اقتصادی در نظر بگیریم به طور چشمگیری صرفه جویی صورت میگیرد که همگی از اثرات مثبت ارتباطات است. 

اگر در فضای محدود تر بخواهیم بررسی کنیم، در شبکه های مجازی و فروشگاه های آنلاین به راحتی امکان خرید و فروش کالاها و خدمات گوناگون صورت میگیرد. مسئله ای که در زمینه گسترش میزان مبادلات و حجم آن بسیار مثبت و توسعه یافته است. در واقع توسعه ارتباطات نوین حجم مبادلات را افزایش و هزینه های ناشی از رفت و آمد، استهلاک و ... به طور چشمگیری کاهش داده است. 

 

در کنار همه این عوامل یاد شده نباید از اثرات منفی گسترس ارتباطات نوین نیز غافل بود. به هر حال در بروز و گسترش عوامل دنیای مدرن موارد منفی ای نیز به چشم خواهد خورد. برای مثال در زمینه زندگی فردی و فرهنگ جامعه امکان دگردیسی کلی در فرد و جامعه هیچ بعید نیست اما این مسائل با توسعه آموزشهای مربوطه و کنترل های درست در مسئله  دسترسی اقشار گوناگون قابل حل و پیشگیری است.


منبع : 55 آنلاین
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

فرمول دموکراتیک برای بنزین

در نهم آبان ۸۵ و قبل از اعمال سهمیه‌بندی اول بنزین، «دنیای‌اقتصاد» در سرمقاله‌ای با عنوان «بهترین راه‌حل ممکن برای معضل بنزین» پیشنهاد داد که دولت از فرمولی استفاده کند که در آن کشف قیمت از طریق مشارکت عمومی انجام شود و مردم به‌صورت مستقیم از مواهب آن، برخوردار شوند.

گردافشانی بنزین بر بازار

تجربه تاریخی پیامدهای تورمی ناشی از افزایش قیمت سوخت

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدئو: دو قطار مسافربری در هند شاخ به شاخ شدند

ویدئو؛ مدیرعامل ویز و کاربران ایرانی

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر