اختلال در اینترنت چه بر سر اقتصاد و کسب و کار می آورد؟

شناسه خبر: 123266 شنبه ۳۰ دي ۱۳۹۶, ۵۱ : ۱۰ : ۰۰
اختلال در اینترنت چه بر سر اقتصاد و کسب و کار می آورد؟
هوا را از من بگیرد؛ اینترنت را نه!
۵۵آنلاین :

شاید اندکی مزاح با نام کتاب مشهور پابلو نرودا ما را به یاد کسانی بیندازد که در دام فضای مجازی گرفتار آمده­اند، آنقدر که اینترنت به قدر نفس برایشان عزیز است؛ اما پشت این شوخی واقعیت دیگری پنهان است. شاید اینترنت برای کسانی که بی هدف در شبکه­ها پرسه می­زنند و از سرخوشی­هایشان فیلم و عکس به اشتراک می­گذارند، آب نباشد، اما برای گروهی که کسب و کارشان به دنیای آنلاین وابسته است، بی تردید نان است! نانی که هر از گاهی با تصمیمات عجولانه و به دور از دوراندیشی مسئولان آجر می­شود.

در دو هفته گذشته خبرها کوتاه اما تاسف­بار بود. به دستور شورای امنیت ملی و از سوی وزارت ارتباطات، تلگرام و اینستاگرام فیلتر شدند، سرعت اینترنت پایین آمد و با قطعی­های موقت و مکرر همراه شد تا بلکه آشوب­های خیابانی فرو بنشیند. غافل از اینکه با این مجازات سخت، خشک و تر با هم سوختند! ظاهراً مسئولان از خاطر بردند که فضای مجازی و شبکه­های اجتماعی تنها محفل خصوصی اغتشاشگران و مجامع زیرزمینی توطئه چینان نیست. در این فضا بسیاری مطالعه و پژوهش می­کنند، اخبار و اطلاعات مورد نیازشان را می­یابند یا با دیگران به اشتراک می­گذارند و از همه مهم­تر، گروهی در این فضا به کسب و کار مشغول­اند و بی آن دکان مجازی­شان تخته می­شود.

با فاصله کمی از فیلترینگ شبکه­های اجتماعی پرمخاطب، پایین آمدن سرعت اینترنت و از کار افتادن بسته­های اینترنتی مسئولان و کارشناسان حوزه­های مختلف دست به قلم بردند و به نقد سیاست نادرست فیلترینگ و پیامدهای نامطلوب آن پرداختند. نایب رئیس کمیسیون کسب و کارهای نوین اتاق بازرگانی ایران شاید نخستین کسی بود که نسبت به عوارض اقتصادی این تصمیم واکنش نشان داد و گفت: بین 10 تا 15 هزار کسب و کار آنلاین در ایران وجود دارد که کاملاً مجازی اداره می­شوند و در صورت دائمی شدن فیلترینگ ورشکسته خواهند شد.

وزیر جوان ارتباطات نیز که ابتدا از موقتی بودن این شرایط خبر داده بود با تداوم اختلال و فیلترینگ توپ را به زمین شورای عالی امنیت ملی انداخت و از خود و وزارتخانه­اش سلب مسئولیت کرد. موضع گیری­ها اما ادامه داشت. صرف نظر از استادان و صاحب نظران حوزه ارتباطات که دوباره و صد باره محدود کردن دسترسی­ها را ناممکن و دور از خرد دانستند، اهالی اقتصاد همچنان نگران کسب و کارهای آنلاین بودند و به دولت هشدار می­دادند. دبیر انجمن صنفی کسب و کارهای اینترنتی نیز یک هفته پس از آغاز فیلترینگ یادآور شد: بر اساس آمارهای معتبر بین 200 تا 300 هزار فروشنده اینترنتی در ایران وجود دارد. پنج هزار فروشنده در سایت­ها مشغول به کار هستند و بیش از 200 هزار فروشنده در شبکه­های اجتماعی کالا یا خدمات خود را عرضه می­کنند.

آخرین اخبار حتی مایوس کننده­تر بود. بر اساس آمار مرکز رسانه­های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی 9 هزار کسب و کار خرد اینترنتی در تلگرام وجود دارد که تخمین زده می­شود در مدت فیلترینگ 15 درصد از آن­ها از بین رفته­اند. سرانجام نگرانی­ها از کارشناسان به اهالی کسب و کار آنلاین تسری پیدا کرد. برخی از آنان با راه اندازی کمپین اعتراض آمیز «حمایت از شاغلان تلگرام» از مردم خواستند به این جنبش بپیوندند و از دولت بخواهند از تلگرام رفع فیلتر کند. تا زمان نگارش این متن اما، تلگرام هنوز در حصار فیلترهاست.

این تصویر ناخوشایند با وعده­های دولت روحانی ناهمخوان است. سیاست­های دولت یازدهم در حوزه ارتباطات همواره با وعده افزایش دسترسی مردم به اینترنت و مقابله با هر اقدامی در فیلتر کردن شبکه­ها همراه بوده و هست. آذری جهرمی، مرداد ماه امسال در جمع فعالان بخش خصوصی یادآور شد دولت وعده داده سالانه 900 هزار شغل ایجاد کند و طبق برنامه ششم 100 هزار از این تعداد در حوزه ICT خواهد بود. ضمن آنکه قرار بود متوسط سرعت سرویس­های خانگی اینترنت به 20 مگابایت برسد.

اتفاقات اخیر اما تمامی این وعده­ها را زیر سوال برده است. در سایه تامین امنیت ملی یک واقعیت مهم از خاطرها رفته است. اختلال در اینترنت (چه به طور کلی و چه در بخشی از خدمات آن نظیر شبکه­ها) فراتر از اختلال در چت و بارگذاری تصاویر اعتراضات، اقتصاد را متضرر می­کند. ضرری که در کوتاه مدت گرچه ناملموس است اما عواقبش به زودی گریبان توسعه کشور را خواهد گرفت.

اختلال در اینترنت، اختلال در اقتصاد

اینترنت در تمام کارهای روزانه مردم جهان رخنه کرده است. از کسب اطلاعات بازارها و اخبار پزشکی و بهداشتی گرفته تا پرداخت­های موبایلی و خرید و فروش کالاها، اینترنت همه کارها را تسهیل کرده است. اما همزمان با این رهاوردهای مسرت بخش، اختلال در خدمات اینترنتی و زیرساخت­های آن هم بیش از پیش رایج شده است. مطالعات نشان می­دهد این اختلالات، تاثیر گسترده­ای بر زندگی مردم و مهم­تر از آن بر اقتصاد دارد. بی نظمی­های بخش که بر بهره­وری اثر می­گذارد کاهش اعتماد کسب و کار و از دست رفتن فرصت­ها، حداقل پیامدهای اختلال در اینترنت است.

حتی اختلال موقت نیز با کاهش بهره­وری و افت سرمایه گذاری در بخش­های مختلف به ضرر اقتصادی سنگینی می­انجامد که نه فقط اهالی کسب و کار که افراد معمولی جامعه را نیز متأثر می­سازد. برای مردم، تاثیرات ملموس قطع اینترنت افت خرید و فروش، کاهش پرداخت­های آنلاین، انتظار اطلاعات نادرست و در نهایت تعطیل شدن برخی مشاغل خرد است. اما در دورنمایی وسیع­تر، وقتی اینترنت کند یا قطع می­شود معاملات حساس به زمان مختل و معاملات و فعالیت­های روزانه صنایع مهم متوقف می­شود. این اختلال از سوی دیگر زمان لازم برای ارتباط افراد (شهروندان، کارکنان و مشتریان) با یکدیگر و تبادل اطلاعات ضروری را طولانی می­کند و سبب محدود شدن دسترسی آنان به اطلاعات به روز می­شود. در نهایت تاخیر در ارتباطات و ناتوانی در انجام امور روزمره که مبتنی بر سرویس­های اینترنتی است، هزینه معامله را افزایش و ستاده­ها را کاهش می­دهد.

در برخی موارد، اختلال اینترنتی بر خدمات خاص مانند شبکه­های اجتماعی، اپ­های پیام رسان یا موتورهای جست­وجو اعمال می­شود. بلاک کردن این خدمات که شهروندان و اهالی کسب و کار به طور روزانه از آن استفاده می­کنند پیامدهای آنی و ملموس­تری دارد. در چنین شرایطی کسب و کارهای آنلاین از دید مشتریان محو می­شوند، و فرصت تعامل با آنان و امکان دریافت بازخورد یا سفارش را از دست می­دهند. مردم نیز نه فقط از ارتباط با دوستان و اقوام باز می­مانند بلکه برای دسترسی به اطلاعات و پیدا کردن کالاها و خدمات مورد نیاز خود و سفارش یا خرید آن با دشواری روبه­رو می­شوند.

تداوم این اختلالات، پیامدهای قطعی موقت اینترنت را تشدید و چند برابر می­کند. سبب بی ثباتی و عدم قطعیت در محیط کسب و کار می­شود و شرکت­ها را وا می­دارد به سمت مدل­های کمتر مطلوب کسب و کار یا عرضه کنندگان گران قیمت­تر (که اختلال اینترنت بر آن­ها تاثیر نگذاشته) بروند. به این ترتیب کسب و کارها با هزینه­های بیشتری روبه­رو می­شوند و در پاسخ به عدم قطعیت، ناچار سرمایه گذاری را کاهش می­دهند.

بازوی آنلاین رشد اقتصادی

در سال 2016 یک موسسه پژوهشی به نام Deloitte از سوی فیس­بوک ماموریت پیدا کرد تا مشخص کند اختلال در اتصال به اینترنت که به دستور مقامات ذی­ربط صورت می­گیرد چگونه بر اقتصاد اثر می­گذارد. در گزارش نهایی این موسسه آمده است حتی در کشورهایی که ضریب نفوذ اینترنت متوسط است (یعنی بین 49 تا 79 درصد) بین 69 تا 95 درصد از کسب و کارها آنلاین هستند و تعداد آن­ها نیز رو به افزایش است. در کشورهایی با ضریب نفوذ کم یا متوسط اینترنت، به ترتیب بین 2/5 تا 3/2 درصد از تولید ناخالص داخلی سهم تجارت الکترونیک است. رقمی که در کشورهای توسعه یافته به 5/7 درصد می­رسد. محققان دیلوت می­گویند هرقدر کشوری توسعه یافته­تر باشد و اکوسیستم آنلاین در در آن به بلوغ بیشتری برسد عوارض اختلال یا قطعی موقت اینترنت در آن کشور بزرگ­تر و گسترده­تر خواهد بود. بر مبنای یافته­های این پژوهش در کشورهایی که دسترسی گسترده­ای به اینترنت دارند (ضریب نفوذ بیش از 79 درصد) هزینه قطع موقت اینترنت و تمامی سرویس­های آن به طور متوسط روزانه 6/23 میلیون دلار (به ازای هر 10 میلیون نفر جمعیت) از GDP است. در کشورهایی که ضریب نفوذ اینترنت متوسط یا کم است تاثیر قطع شدن اینترنت بر تولید ناخالص داخلی به ترتیب 6/6 میلیون دلار و 6/0 میلیون دلار به ازای هر 10 میلیون نفر خواهد بود. شاید به همین دلیل است که بانک جهانی دسترسی به اینترنت پرسرعت را ابزاری برای بهبود اقتصادهای خاورمیانه و آمریکای شمالی معرفی کرده و آن را «پیشران کلیدی رشد اقتصادی، اشتغال­زایی و شمول اجتماعی» خوانده است.

از سال 2012 میلادی که اتحادیه بین المللی مخابرات (ITU) گزارشی در باب تاثیر مثبت اتصال به باند پهن بر اقتصاد جهانی منتشر کرد تا کنون، اتاق­های فکر اقتصاددانان در سراسر جهان با پژوهش­ها و مطالعات متعدد بر این واقعیت صحه گذاشته­اند. برای مثال شورای مشاوران اقتصادی کاخ سفید در گزارش تاکید کرده است که دسترسی به اینترنت می­تواند آمریکا را در بستن شکاف دیجیتالی یاری دهد. در این گزارش علاوه بر فواید مستقیم اینترنت مانند بهبود بازار، مزایای غیر مستقیم آن مانند بهبود وضعیت سلامتی و بهداشت عمومی و افزایش مشارکت مدنی نیز از نظر دور نمانده است. این روزها گرچه در بسیاری از کشورها دسترسی به باند پهن پرسرعت بدون هیچ محدودیتی برای بخش­های زیادی از مناطق شهری فراهم شده است اما جهان، سرعت و دسترسی به دنیای آنلاین را کافی نمی­داند. حتی در آمریکا که به لحاظ کاربری، مصرف و اشتغال پیشرفته­ترین بازار دیجیتال جهان را دارد گفته می­شود دسترسی به اینترنت هنوز ناکافی است. از این رو فراهم کنندگان خدمات اینترنت در دنیا تلاش می­کنند دسترسی به این خدمات را نه فقط برای شهرها که برای دور افتاده­ترین مناطق روستایی فراهم کنند. در همین راستا گوگل در سال 2014 پروژه خدمات Gigabite Fiber خود را راه اندازی کرد. اقتصاد جهانی البته به اپراتورهای کوچک محلی نیز نیاز دارد. از این رو Bigpipe در نیوزیلند راه اندازی شده تا امکان دسترسی به اینترنت را برای دور افتاده­ترین منطقه جغرافیایی جهان فراهم کند. همه این تلاش­ها صورت گرفته و می­گیرد چرا که دنیا یقین دارد دسترسی به اینترنت پرسرعت بهره­وری جهانی را افزایش می­دهد، بازارهای کار را بهبود می­بشد و به رشد اقتصاد کمک می­کند.

مطالعات در کشورهای مختلف نشان می­دهد دسترسی به اینترنت می­تواند به اشتغال­زایی کمک کند. Telecom US که در آمریکا آمارهای مربوط به اشتغال­زایی اینترنتی را گردآوری و دنبال می­کند، می­گوید در سال 2016، 10 میلیون شغل جدید فقط در آمریکا ایجاد شده است. پژوهشی که از سوی فدرال رزرو این کشور صورت گرفته نیز نشان می­دهد با دسترسی به اینترنت پرسرعت، مشارکت زنان متاهل در بازار کار 1/4 درصد افزایش پیدا کرده است. بنا بر گزارش­های اتحادیه بین المللی مخابرات، آمریکا، آلمان، نیوزیلند، پرتغال، سنگاپور و ایرلند از جمله کشورهایی هستند که با هدف اشتغال زایی در زیرساخت­های اینترنتی خود سرمایه کرده و آن را تا حد امکان توسعه بخشیده­اند.

این همه نشان می­دهد دسترسی به اینترنت می­تواند به اشتغال­زایی و بهبود بازار کار کمک کند. جوامعی که این امکان را برای شهروندان و کارآفرینان خود فراهم کرده­اند می­توانند از نیروی کار ماهری بهره ببرند که بدون دسترسی به اینترنت از کار باز می­ماندند. با این خدمات آنلاین، حتی برای کسانی که تا پیش از این به دلایلی نظیر مسائل خانوادگی، مشکلات جسمی یا بیماری و دیگر ملاحظات، امکان تحرک نداشتند یا جابه­جایی آنان محدود بود فرصت مشارکت در اقتصاد فراهم شده است.

کندی اینترنت؛ کاهش بهره­وری

در گزارش سال 2012 اتحادیه بین المللی مخابرات آمده بود که میزان تاثیر اتصال به اینترنت پرسرعت بر بهره­وری کاری دشوار است. بی تردید افزایش دسترسی به باند پهن ارتباط مستقیمی با بهره­وری بیشتر دارد اما آیا سبب بهبود بهره­وری نیز می­شود؟ یا دسترسی به اینترنت سبب بهبود دیگر عواملی می­شود که می­توانند بر بهره­وری اثر بگذارند؟ به نظر می­رسد هر دو این فرضیات صحیح هستند. پژوهش ITU اشاره می­کند که به ازای هر یک درصد افزایش ضریب نفوذ باند پهن در کشورهای OECD بهره­وری 13/0 درصد افزایش پیدا کرده است. گرچه این افزایش چندان بزرگ به نظر نمی­رسد اما تاثیرات هم­افزا خواهند بود؛ افزایش قابل توجه در دسترسی و سرعت اینترنت می­تواند تاثیر چشمگیر متقابلی بر بهره­وری داشته باشد.2

این گزارش تاکید می­کند که تقریباً در همه کشورها، مناطق روستایی از دسترسی به اینترنت پرسرعت و نامحدود محروم­اند. بهبود اتصال در این بازارها می­تواند بسیار فراتر از صنایع سنتی اشتغال ایجاد کند. به این ترتیب جوامع کوچک و دوردست نیز از فرصت­های شغلی بیشتر و خدمات بهتر بهره­مند می­شوند و کل کشور می­تواند از مزایای خودکفایی این مناطق منتفع شود.

اما کاهش سرعت اینترنت یا قطع آن چگونه بهره­وری را پایین می­آورد؟ اکثر کسب و کارها حتی آن­ها که بر بستر فضای مجازی شکل نگرفته­اند برای انجام امور روزانه خود از دسترسی به ای­میل گرفته تا انتقال فایل­ها یا پرداخت­های بانکی به اینترنت نیاز دارند. فرقی نمی­کند که اندازه یک کسب و کار چقدر باشد. حتی وابستگی مشاغل خرد به اینترنت برای پاگرفتن و توسعه غیر قابل انکار است. صرف نظر از اندازه هر کسب و کار، اگر در آن از تکنولوژی­هایی نظیر ویدئو کنفرانس، پرداخت آنلاین، بازاریابی آنلاین یا شبکه­های اجتماعی استفاده شود اتصال به اینترنت پرسرعت حیاتی است. به این فرآیندها موبایل­های هوشمند، تبلت­ها و دیگر ابزارهای متحرک را نیز اضافه کنید. هرقدر حجم داده­های مورد استفاده در تبادلات کسب و کار بیشتر باید به پهنای باند بیشتری نیاز خواهد بود تا بهره­وری کاهش پیدا نکند.

وقتی پای بهره­وری در میان باشد سرعت آپلود و دانلود محتوا در اینترنت اولین چیزی است که اهمیت پیدا می­کند. در نبود اینترنت پرسرعت، ارسال ای­میل، ضمایم فایل­ها و تصاویر و انجام تراکنش­های حساس به زمان همگی به تعویق می­افتد. ساعت­های زیادی از وقت کاری برای لود شدن یک صفحه یا ارتباط گرفتن با سایت­های دیگر هدر می­رود. این ساعت­ها را در تعداد کارکنان بخش­های مختلف و در روزهای سال ضرب کنید تا دریابید افت بهره­وری چه اندازه بزرگ خواهد بود. برای درک اهمیت این مسأله کافی است بدانید در سال 2016 رسانه­های جهان از ضرر 6/1 میلیارد دلاری در فروش آمازون به دلیل یک ثانیه تاخیر در زمان لودشدن صفحاتش خبر دادند. به نظر می­رسد پیامد اختلال در شبکه به اندازه یک توفان سهمگین می­تواند خسارت به بار آورد. سرعت پایین اینترنت در این شرایط نه فقط بهره­وری را کاهش می­دهد که به نارضایتی مشتریان، کندی اپ­ها و کاهش سودآوری منجر می­شود.

صرف نظر از استارت­آپ­ها که اساساً بر پایه اینترنت شکل می­گیرند یا صنایع دستی که بخش از فعالیت­هایشان مبتنی بر اینترنت است، کسب و کارهای بسیاری در کشور برای درآمدزایی و توسعه به دنیای برخط متکی هستند. برخی از این مشاغل حتی دفتر و محل کار یا تیم و تشکیلاتی ندارند. تنها امید آن­ها این است که با بازاریابی و فروش آنلاین به ویژه در فضای شبکه­های اجتماعی بتوانند کسب و کار کوچک­شان را بگردانند. بسیاری از این مشاغل خرد برای صرفه جویی در هزینه­ها حتی از اینترنت پرسرعت استفاده نمی­کنند. مشاغل خانگی که توسط زنان یا روستاییان اداره می­شود معمولاً از این جمله­اند. استفاده از اینترنت محدود با سرعت پایین به ویژه در ساعات پرترافیک روز به قدر کافی بهره­وری این مشاغل را پایین آورده است. به این وضعیت اختلال در اینترنت و فیلترینگ شبکه­های اجتماعی را هم اضافه کنید. پیامد این چوب­های لایِ چرخ می­تواند ورشکستگی یا تعطیلی یک کسب و کار باشد.

علاوه بر این، وجهه جهانی بسیاری از شرکت­های بزرگ بسته به حضور دائمی آن­ها در دنیای آنلاین است. اغلب شرکت­ها که به اهمیت حضور قوی در فضای مجازی پی برده­اند زمان و منابع بسیاری را برای طراحی و به روز نگه داشتن وب­سایت­ها یا صفحات­شان در شبکه­های اجتماعی صرف می­کنند. کندی سرعت اینترنت اما به سادگی می­تواند این گونه کسب و کارها را نیز از استیج آنلاین پایین بکشاند و وجهه و پروفایل­شان را به خطر بیندازد.

این واقعیتی است که ظاهراً از دید آن­ها که هر از گاهی فرمان دنیای مجازی کشور را به راست و چپ می­پیچانند یا ناگهانی ترمز دستی­اش را می­کشند پنهان مانده است. این جاده پرپیچ و خم اما به رانندگان ماهر و دوراندیش­تری نیاز دارد.


منبع : مجله ی تجارت فردا
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

پارسیان هند و شهر مومبای

بزرگان پارسی شخصیت ارزشمندی را برای جامعۀ پارسیان به ارمغان آوردند،نفوذ،شخصیت و احترامی که تا امروز هم پابرجاست

معاشرت‌های طاقت‌فرسای شبکه‌سازی و راه‌حلی برای آنها

همه‌ی افراد، آستانه‌ی تحمل خاصی برای معاشرت با دیگران دارند و پس‌ازآن با کاهش شدید انرژی، خستگی و بی‌حوصلگی مواجه می‌شوند

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدیو: یک کلیپ زیبا از ترکیب 5000 عکس از اصفهان

یک کلیپ زیبا از ترکیب 5000 عکس از اصفهان بیش از 100 ساعت برای ساخت آن زمان صرف شده است.

ویدیو: سوختن هاوایی در زیر مواد مذاب

خبرها

بیشتر

برگزیده‌های مخاطبان