نتیجه‌ای یافت نشد.

آیا سیاستگذار اقتصاد را برای شوک تحریم آماده کرده بود ؟

شناسه خبر: 174219 سرویس: توسعه ، سیاست ، اقتصادی ، گوناگون چهارشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۸, ۳۴ : ۱۵ : ۰۰
آیا سیاستگذار اقتصاد را برای شوک تحریم آماده کرده بود ؟
تحریم و شوک اقتصادی حاصل از آن شاید در حال حاضر مهم ترین و پر تکرارترین مبحث هر روزه محافل اقتصادی و البته سیاسی است .
۵۵آنلاین :

تحریم و شوک اقتصادی حاصل از آن شاید در حال حاضر مهم ترین و پر تکرارترین مبحث هر روزه محافل اقتصادی و البته سیاسی است . پرسش مبنایی شاید این باشد که ما تا چه حد برای چنین تکانه اقتصادی قابل توجهی آمادگی داشتیم . آیا سیاستگذار با توجه به مسبوق به س ابقه بودن بحث ( بیش از یک سال ) توان پیش بینی و انجام اقدامات اولیه را نداشت ؟ این تحریم آسیب پذیرترین نقاط اقتصاد کشور را هدف گرفته است . چند قلم کالای صادراتی عمده کشور در مرکز این تحریم ها قرار گرفته است . از یک طرف با توجه به سطح وابستگی درآمد به صادرات نفت ، سازوکار هدف گیری صادرات نفت بیش از همه بودجه عمومی کشور را تحت تاثیر قرار داده است . از دیگر سو نظام بانکی ما در شرایط عادی نیز با چالش های عمده ای روبه رو است که تحریم ها این چالش ها و حفره را برجسته تر ساخته است در شرایط بدون تحریم فعلی ، در برآوردی تخمینی از عملکرد ها می توان گفت شاید از رشد اقتصادی دو تا سه درصد برخوردار می بودیم و تورم نیز احتمالا در مدار ۱۵ درصد قرار می داشت .

در حال حاضر اما متوسط رشد اقتصادی ما بسیار پایین تر آمده است و تورم نیز به ش کلی فزاینده سیر صعودی یافته است و چندان متوقف شدنی به نظر نمی رسد . نگاه درون زا یا برون زا به تحریم حائز اهمیت است .

با نگاهی به گذشته سیاستگذاری باید گفت دو روش قابل انجام بود : دولتمردان باید به شکلی در چهار دهه گذشته سیاستگذاری می کردند که با کشور با تحریم مواجه نشود با آنکه آسیب پذیری ما در برابر تحریم های قابل پیش بینی به مراتب کمتر از سطح فعلی باشد . اما به هر حال مساله تحریم، صرفا چالشی مرتبط با امروز و دیروز نیست و سیاستگذاری ها بلندمدت بوده است .

پس این انتظار منصفانه است که دولت حداقل مقدمات مقاومت بیشتر در برابر تحریم های تشدید شونده را فراهم می کرد . بی شک ما آمادگی مواجهه با تحریم را نداشتیم . اولین پاسخ به این سوال این است که چون اصلاحات اقتصادی انجام نگرفت نتوانستیم برای شرایط تحریمی فعلی آماده باشیم .

پاسخ این سوال را نیز که چرا اصلاحات اقتصادی انجام نگرفته است باید در اقتصاد سیاسی جست ، ما به همان دلیل که در دهه ۸۰ موفق به انجام اصلاحات اقتصادی نشدیم ، دقیقا به همان دلایل در دهه ۹۰ نیز موفق به انجام این مهم نشدیم . عدم انجام اصلاحات به ساختار سیاسی اقتصادی برمی گردد . هنوز سیاستگذاران ارشد آمادگی ورود به فاز تصمیمات سخت و اصلاحات اساسی را از خود نشان نداده اند و این آن ها هستند که باید آغازگر این اصلاحات باشند . شاید مهم ترین موانع بر سر مسیر این اصلاحات در نوع رابطه ای معنی پیدا می کند که حاکمیت با مردم برقرار کرده است . حاکمیت از حیطه تامین کالای عمومی خارج شده است و این رابطه را بر مبنای دادن امتیاز تعریف کرده است . اگر خواهان اصلاحات اقتصادی هستیم باید سه پیش فرض ورود تکنولوژی جدید ، پشتوانه مالی جدید و البته صادرات را محقق سازیم یا لاقل بسترهای تحقق آن را مهیا کنیم . به دلیل شکل و نوع رابطه کشور ما با جهان خارج چنین بستری فراهم نشده است . در نتیجه اصلاحات اقتصادی با توجه به هزینه ها و منافع آن در شرایط کوتاه مدت شکل نگرفته است و بیشتر تداوم وضع فعلی مد نظر سیاستگذار بوده است تا انجام تغییرات .

برای تعلل در این امر باید همچنین این واقعیت را نیز در نظر داشت که اصلاحات اقتصادی به معنای باخت عده ای و برنده شدن طیف دیگر خواهد بود . رابطه بازنده ها با مقامات تصمیم گیر می تواند راهنمای ما برای درک چرایی عدم اصلاحات اقتصادی باشد . با عبور از کلان روایت های اقتصادی اگر بخواهیم با دیدی جزئی نگر و مصداقی به قضایا نگاه کنیم باید بگویم برای اصلاحات اقتصادی کارهای انجام نشده و انجام نگرفته بسیاری در شرایط پیش از تشدید تحریم وجود داشت . در دوره تحریم قبلی فروش نفت ما به شدت کاهش یافت . سیاستگذار می توانست با توجه به آن فرصت ، اقتصاد را با توجه به درآمد های نفتی سال های ۹۰ تا ۹۲ دوباره برنامه ریزی کند و از آن فرصت برای کوچک سازی و چابک سازی و کاهش وابستگی به نفت استفاده کند . با این همه انتظار برای رفع تحریم به جای حل مشکل روشی بود که سیاستگذار در آن مقطع انتخاب کرد . در بعد بودجه ، دولت ها می توانستند منابع پایدار بودجه ای را بازبینی کنند و براساس آن برنامه ریزی مجدد انجام دهند و در بخش سوم فکری به حال اصلاح نظام بانکی کنند. با این همه ، این سه پایه اساسی اصلاحات ساختاری اقتصاد انجام نگرفت . چه آنها که به درون زا بودن اقتصاد لاقل در کلام معترفند و چه آن هایی که جزو طيف معتقدین به بازسازی رابطه با جهان خارج برای توسعه اقتصادی هستند کاری عملی برای پیشبرد این دو هدف هم سو انجام ندادند و مسوولان برای ورود از دایره کلام به حیطه عمل نیازمند اراده و شجاعت بیشتری هستند . اگر بخواهیم گزینه های موجود را با توجه به فشار روز افزون تجريم خارجی بسنجیم باید بگویم که مدیریت کسری بودجه دولت و تامین منابع برای سیاست های حمایتی در اولویت است .

این دو می تواند کشتی و قایق نجات عبور از تنگه باریک بحران فعلی باشد . سازوکارهای چنین اقدامی نیز وجود دارد و تجارب کشورهای دیگر که این مسیر را رفته اند در دسترس قرار دارد . اصلاح نرخ ارز ، فروش دارایی های حاکمیت و دولت و همچنین فروش اوراق بدهی دولت سه گزینه منطقی برای دولت است . این سه ابزار در حال حاضر نیز در دسترس هستند تا قدری شرایط را قابل کنترل نگه دارند . ورود به هر یک از این سه نیز برخلاف ظاهر آسان نیازمند بینش و عملگرایی است . وضعیت فعلی نرخ ارز و ارائه آن با نرخ دولتی به قشری خاص به بهانه تامین نیازهای معیشتی نمی تواند ادامه یابد . می توان با این سه روش منابع مالی برای جبران کسری بودجه را فراهم کرد و قدری شرایط عمومی معیشتی مردم را بهبود بخشید تا شرایط به سمت عادی سازی میل کند . در شرایط فعلی ، تحلیل های اقتصادی که سعی در توضیح دورنمای اقتصادی سال پیش رو را دارند دو طیف خوش بین و منتقد در کنار هم قرار گرفته اند . البته اگر قرار باشد وضع فعلی به همین منوال ادامه یابد سخت بتوان به چنین دورنمایی خوشبین بود . اما نباید از نظر دور داشت که همیشه تصمیم های سخت در شرایط سخت گرفته می شود .

برخی تجربه های تاریخی خود ما و همچنین تجربیات سایر کشورها این مساله را تایید می کند. بنا به همین جهت این امید وجود دارد که با توجه به شرایط سخت سال ۹۸، سیاستگذار تصمیم های جدید اتخاذ کند که باعث بهبود جدی در اقتصاد و برون رفت از مشکلات فعلی باشد . در غیر این صورت انتخاب دوم شکل تصمیمات شاید به شکلی باشد که شرایط و بحران های فعلی حتی تشدید شود و عمق بیشتری بیاید. انتخاب میان این دو قطعا بر عهده سیاستگذار است و همگان منتظر هستند تا تصمیمات تاریخی آنان را برای مدیریت وضع فعلی ببینند . 

ادامه وضع فعلی با کمی اصلاحات سطحی و غیر ساختاری حتما نشان از خوش خیالی و عدم ادراک نسبت به عمق مشکلات دارند . سیاستگذار در هر تصمیمی باید وضع معیشتی مردم و میزان تحمل اقتصاد برای رویاروی با مشکلات را در نظر بگیرد . نمی توان انتظار داشت بدون اتخاذ تصمیماتی متفاوت از گذشته و رفتن راه هایی که در گذشته نرفته ایم به نتایج جدید و متفاوت دست یافت .

برای رود به چنین راه جدیدی البته باید هزینه پرداخت کرد و متحمل برخی عوارض ناشی از درمان شد . اما غیر از این به نظر می رسد چاره دیگری وجود ندارد و به تعویق انداختن درمان قطعا به معنی التیام خود به خود بیماری های اقتصادی نخواهد بود . اکنون زمان تصمیم گیری است .


منبع : تجارت فردا
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف

دیدگاه 55

بیشتر

چگونه با وجود مشکلات بی‌پایان، شاد بمانیم؟

اگر بپذیریم که برخی از مشکلات را نمی‌توانیم حل کنیم و برطرف‌کردن برخی از آن‌ها خارج از اراده و توان ما است، بهتر می‌توانیم با آن‌ها کنار بیاییم و زندگی شادتری داشته باشیم.

شکوفایی مشاغل در جهان ثروتمند

توانمندی بازارهای کار پیش بینی های ناراحت کننده ای را در مورد آینده مطرح می کند. اینکه کامپیوترهای قدرتمند و پیچیده شمار زیادی از کارگران را به بیکاری اجباری می کشانند. سرعت رشد دستمزدها قطعا بسیاری از شرکت ها را به خودکارسازی تشویق می کند.

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدیو: آیین کاشت 50 اصله نهال به مناسبت صدوپنجاهمین سالگرد رهبر آزادی خواه هندوستان

آیین کاشت 50 اصله نهال به مناسبت صدوپنجاهمین سالگرد رهبر آزادی خواه هندوستان

ویدیو: دیدار یک کهنه سرباز با معشوق خود پس از ۷۵ سال

دیدار یک کهنه سرباز با معشوق خود پس از ۷۵ سال ◽️یک کهنه سرباز پس از 75 سال با معشوقه خود در زمان جنگ دوم جهانی روبه رو شد. در سال پایانی جنگ جهانی دوم، 1944 میلادی، کارا تروی رابینز آمریکایی که برای جنگ در مقابل ارتش نازی عازم فرانسه شده بود در شمال شرقی فرانسه عاشق ژانی پیرسون، 18 ساله شد. ◽️ اما سرانجام رابینسون که در آن زمان 24 سال داشت ناگزیر به جبهه شرق اعزام شد

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر