آزمون سخت روس‎ها در ایران

شناسه خبر: 190350 سرویس: توسعه ، گوناگون ، نفت و گاز و پتروشیمی سه شنبه ۲۶ شهريور ۱۳۹۸, ۱۴ : ۱۱ : ۰۰
آزمون سخت روس‎ها در ایران
چندي پيش رضا اردکانيان، وزير نيرو و نماينده دولت ايران در مذاکره با روسيه، اعلام کرد روسيه آماده سرمايه‌گذاري ۱۰ميليارددلاري در صنعت نفت و گاز ايران است. بيش از يک سال پيش نیز علي‎اکبر ولايتي، مشاور مقام معظم رهبري در امور بين‎الملل، خبر از آمادگي روسيه براي 50 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري در بخش انرژي ايران خبر داده بود.
۵۵آنلاین :

چندي پيش رضا اردکانيان، وزير نيرو و نماينده دولت ايران در مذاکره با روسيه، اعلام کرد روسيه آماده سرمايه‌گذاري ۱۰ميليارددلاري در صنعت نفت و گاز ايران است. بيش از يک سال پيش نیز علي‎اکبر ولايتي، مشاور مقام معظم رهبري در امور بين‎الملل، خبر از آمادگي روسيه براي 50 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري در بخش انرژي ايران خبر داده بود. وزير انرژي روسيه هم از سرمايه‌گذاري بيشتر اين کشور در صنعت نفت و گاز ايران به‌ویژه توسعه بخش نفت خبر داد. الکساندر نوواک، وزير انرژي روسيه، در مجمع اقتصاد شرقي  (EEF) اعلام کرده بود روسيه در حال بررسي سرمايه‌گذاري بيشتر در توليد نفت ايران است که اين ظن را تقويت کرده که مذاکرات در اين زمينه بسيار جدي شده است. يکي از فعالان اين حوزه نيز در گفت‎‎وگو با «شرق» از رايزني‎هاي جدي با روس‎ها بر سر صادرات فراورده‎هاي نفت ايران از طريق خط لوله «کراس» خبر داده است. از سويي خبر رسيده روسيه بسيار تمايل دارد در حوزه ازدياد برداشت در چاه‎هاي قديمي ايران، وارد همکاري مشترک شود. حالا بايد ديد در شرايط تحريم که بسياري از شرکت‎هاي بزرگ جهان از‌جمله شرکت‎هاي بزرگ روسي که در بخش‎هاي ديگري از جهان فعاليت دارند، آيا حاضر به همکاري با ايران مي‎شوند؟ از سويي با توجه به نگاه ترديدآميزي که ايران در همکاري با روسيه در سال‎هاي قبل داشته، آيا باز مي‎توان به همکاري با روس‎ها دل خوش کرد؟ و در نهايت اينکه آيا اين همکاري در صورت ايجاد، تداوم خواهد داشت و روسيه در شرايط تحريم جدي نفت ايران، حسن‌نيت در همکاري را نشان خواهد داد؟

همکاري در صورت تعهد طرفين

جواد يارجاني، مديرکل سابق امور اوپک در وزارت نفت، در گفت‎وگو با «شرق» درباره زمينه‎هاي همکاري ايران و روسيه در حوزه نفت مي‎گويد: روسيه يکي از سه توليدکننده بزرگ و عمده نفت در جهان است و منابعی غني دارد و از صادرکنندگان اصلي نفت و گاز دنيا نيز محسوب مي‎شود. در نگاه اول، طبيعي است که رقيب ايران نيز محسوب مي‎شود، به‌ويژه آنکه بخشي از نفت روسيه، ويژگي‎هاي نفت ايران را دارد و بسيار به آن شبيه است و با توجه به اينکه هر دو کشور در کلوب صادرکنندگان حضور دارند، جايگزيني نفت روسيه با نفت ايران در پالايشگاه‎هاي اروپا به‌سادگي انجام مي‎شود. از طرف ديگر، در گذشته نيز مشخص بود که اروپا براي روسيه از نظر صدور گاز اهميت بسياری داشته است. در زمان رياست‎جمهوري ريگان در آمريکا، اروپایی‌ها تلاش کردند خط لوله روسيه به اروپا با وجود مخالفت‎هاي شديد آمريکا ساخته شود و اکنون روسيه عمده‎ترين بازيگر تأمين انرژي اروپا محسوب مي‎شود و با ‎وجودي‎ ‎که تلاش زيادي شد که روسيه پس از پيوستن کريمه به اين کشور تحريم شود، اما به دليل وابستگي اروپا به اين منابع، اين تحريم چندان مؤثر نبود و فقط توانست جلوي سرمايه‎گذاري‎هاي جديد را در بخش‎هاي سخت مانند قطب شمال که شرکت‎هاي آمريکايي نيز در آنجا فعاليت دارند، بگيرد. اين امر نشان مي‎دهد صادرات نفت و گاز اگر در حجم بالا بوده و وابستگي مصرف‎کننده نيز به آن زیاد باشد، تحريم‌نشدنی است. در سال‎هاي اخير، در ايران نيز بسياري در تلاش بودند وابستگي متقابل را ايجاد کنند. روسيه در اين زمينه موفق بود و بسيار مراقب است رقيبی جدي براي صادرات گاز به اروپا ايجاد نشود.

به گفته او، روسيه در زمينه نفت تجربه بالايي دارد و توانسته شرکت‎هاي بزرگ روسي را با گذر از دوران فروپاشي، به کمک غربي‎ها در سطح بين‎المللي ايجاد کند؛ روزنفت، يکي از آنهاست. اين شرکت براي آنکه بتواند نفوذ خود را در روسيه حفظ کند، حتي فردي مانند شرودر، صدراعظم سابق آلمان را عضو هيئت‌مديره اين شرکت کرده است. در نتيجه بازي را در سطح بين‎المللي مي‎دانند و با تبديل‌شدن به يک شرکت بزرگ، توانسته‎اند با وجود مخالفت‎هاي آمريکا، بازار خود را حفظ کنند و حتي خطوط لوله ديگري را به‎منظور رسيدن به بازار هدف، براي آنکه از اوکراين عبور نکنند، ايجاد کردند. اين کشور روابط استراتژيکی با چين به‎عنوان يکي از مهم‎ترين مصرف‎کنندگان انرژي جهان داشته و تجربه‎هاي زيادي در اين زمينه دارد و اگر شرايط به‎گونه‎اي باشد که تصميم‎گيران در سطوح بالا در دو کشور ايران و روسيه به اين نتيجه برسند که مي‎توانند همکاري متقابل داشته باشند، با وجود آنکه به‎طور بالقوه اين دو کشور رقيب هم محسوب مي‎شوند، مي‎توان زمينه‎هاي همکاري را ايجاد کرد.از او درباره چگونگي همکاري احتمالي مي‎پرسم و پاسخ مي‎دهد: بايد ديد هر کشوری چه آورده‎اي خواهد داشت. طبيعي است که ايران ‎دنبال تضمين بازار است و در زمينه تکنولوژي نيز همه شرکت‎هاي روسي به‎ صورت بين‎المللي فعال نيستند و تکنولوژي‎هاي بالا ندارند. بايد اين شرکت‎ها را مطالعه و بررسي کرد و دید کدام‎يک از اين شرکت‎ها مي‎توانند همکاري خوبي با ايران داشته باشند. او تأکيد کرد: مهم است اين اطمينان در طرفين ايجاد شود که هيچ‌کدام از کشورها بنا ندارند به سهم بازار ديگري خدشه وارد کنند.او با بيان اينکه اين همکاري امکان‎پذير است، مي‎افزايد: درباره گاز هم مي‎توان زمينه همکاري را ايجاد کرد، به‎ويژه آنکه ترکيه نيز رابطه گازي نزديکي با روسيه داشته و سر راه به اروپا نيز قرار دارد، همکاري اين سه کشور مي‎تواند عملي شود، زيرا خط لوله گازي ايران و ترکيه فراهم است و مي‎تواند بستري براي اين همکاري سه‎جانبه باشد؛ اما تمامي اين موارد منوط به آن است که تمايل به همکاري در سه ‎طرف در سطوح بالاي سياست‎گذاري وجود داشته باشد. يادمان نرود رابطه چين به‎عنوان يک مصرف‎کننده بزرگ براي روسيه، در سطحي عملي شد که تصميم سياسي در سطح بالايي گرفته شد و اين مي‎تواند عملي شود به شرط آنکه بتوانيم منافع برد- برد را بين دو طرف تعريف کنيم.مديرکل سابق امور اوپک وزارت نفت در ادامه با اشاره به فعاليت‎هاي شرکت‎هاي مهم روسي در عرصه نفت و گاز و تجربه آنها مي‎افزايد: شرکت تجاري روسي به نام گانوور 

(GUNVOR International)با همکاري يک فرد سوئدي و يک تاجر روسي به نام گنادي نيکلايويچ تيمچنکو (Gennady timchenko) (از دوستان بسيار نزديک پوتين) در سال 1997 ايجاد شد و اکنون در بسياري از کشورها شعبه دارد. اين شرکت بيشتر با هدف تجارت نفت و گاز روسيه ايجاد شد اما اکنون نفت ديگر کشورها را هم خريد و فروش مي‌کند. اين شرکت سالانه 65 ميليارد دلار گردش مالي دارد. اين توصيف نشان از تبحر کنوني روسيه در خريد و فروش نفت و گاز در سطح جهاني دارد. اين شرکت در زمان تحريم کريمه، تغيير شکل داد و سهام تيمچنگو فروخته شد تا بتواند به فعاليت‌هاي خود ادامه دهد. اگر روابط ايران و روسيه در سطحي باشد که طرفين بخواهند همکاري در حوزه نفت و گاز داشته باشند، اين امر امکان‎پذير است.

  تحريم، فرصتي براي آزمون روس‎ها

او در پاسخ به اين پرسش که نگاه به همکاري ايران و روسيه با توجه به سابقه تاريخي منفي است و چگونه مي‎توان با چنين سابقه همکاري‌اي، مشارکت دو کشور را پذيرفت، تصريح مي‎کند: کسي نمي‎تواند ادعا کند که وضعيت تحريم‎ها عليه ايران هميشگي است. شرايط تحريم ايران مي‎تواند کارايي لازم را براي نشان‌دادن حسن نيت کشورها داشته باشد. مشخص نيست شرکت‎هاي روسي چگونه فکر مي‎کنند، اما کشور ايران با توجه به ذخايري که دارد، بهترين فرصت را براي بسترسازي همکاري بلندمدت با شرکت‎هاي روسي فراهم مي‎كند. حال اگر اين همکاري در شرايط تحريم به‎صورت تحميلي باشد، اين همکاري بلندمدت نخواهد بود و اين بستگي به آن خواهد داشت که رويکرد روسيه چه باشد.به گفته او، برخي کشورها از ايران گله‎مند هستند که وقتي شرايط غيرتحريمي فراهم مي‎شود، ايران تمايل دارد فقط با شرکت‎هاي خاصي کار کند. اين گلايه از سوي چين و هند بسيار شنيده مي‎شود، بنابراين هر نوع همکاري با کشورهاي ديگر در شرايط کنوني، بستگي به عملکرد طرف ايراني نيز دارد.

  روس‎ها با همه کارت‎هاي خود در ايران بازي نمي‎کنند

يارجاني با اين حال يک مورد مهم را يادآور مي‎شود: روسيه مي‎داند که براي پيشرفت بخش نفت‎ و گاز در نهايت بي‎نياز از تکنولوژي غرب نيست. همان‌طور که همکاري با شرکت‎هاي آمريکايي در قطب شمال اکنون دچار وقفه شده است که در روابط خود با ايران به اين مورد حتما توجه خواهد کرد. آنها قطعا نمي‎خواهند با همه کارت‎هاي خود بازي کنند، اما از طرف ديگر ايران نيز کشور کوچکي نيست و امکانات بالقوه بسياري دارد. شروع روابط اگر با ارقام در دسترس‎تر و کوچک‎تر باشد، امکان موفقيت آن بيشتر است. از اين ديد رقم 10 ميليارد دلار در مقابل رقم 50ميليارددلاري که پيش‌تر اعلام شده بود، قابل قبول‎تر است و مي‎تواند زمينه را براي همکاري بلندمدت فراهم کند.

  تمايل روس‎ها به مشارکت در ازدياد برداشت

حميد حسيني، سخنگوي اتحاديه صادرکنندگان فراورده‎هاي نفت، گاز و پتروشيمي ايران نيز در گفت‎وگو با «شرق» مي‎گويد: بعيد مي‎دانم در حوزه نفت و انرژي تکنولوژي لازم را داشته باشد و آمادگي سرمايه‎گذاري داشته باشد، اما در حوزه ازدياد برداشت و نصب پمپ‎هاي ازدياد برداشت در يکي از پروژه‎ها مشارکت کرده است و بدون آنکه بخواهد سرمايه‎گذاري کليدي داشته باشد، حفاري جديدي انجام داده و احتمالا خواهد توانست حدود 40 تا 50 هزار بشکه به توليد روزانه اضافه کند.به گفته او، روس‎ها از قديم به دنبال ازدياد برداشت بوده‎اند و آمادگي داشتند چاه‎هايي را که غيراقتصادي بودند در اختيار گرفته و براي ازدياد برداشت آنها وارد عمل شوند و در بهره‎برداري مشارکت کنند.

  فرصت صادرات 150هزاربشکه‎اي به پالايشگاه‎هاي کوچک روسيه

به هر حال اين کشور به دنبال منافع خود است و شرکت‎هاي بزرگ روسي که سرمايه‎گذاري‎هاي قابل توجه در ساير کشورها دارند، همکاري نمي‎کنند، اما خط لوله کراس که براي مدتي براي سوآپ نفت خام مورد استفاده قرار گرفته بود، دوباره با پيگيري‎ها در دو سال گذشته به فعاليت اصلي خود در صادرات نفت و فراورده بازگشته و در حال حاضر، اين خط لوله از تهران و ري به نکا وصل شده است و مخازن آنجا به اندازه کافي فراورده نفتي ذخيره کرده‎اند. بنابراين آمادگي کافي داريم که براي صادرات نفت خام به پالايشگاه‎هاي کوچک روسيه اقدام کنيم. روس‎ها در حال مذاکره در اين زمينه هستند و اينکه چه زمان به جمع‎بندي برسيم، مشخص نيست اما امکان عملياتي‌شدن آن در حد 150 هزار بشکه در روز وجود دارد.


منبع : شرق
اشتراک گذاری

نظرات

دیدگاه‌های شما پس از تایید ناظر منتشر می‌شود.
متون غیرفارسی و پیام‌های حاوی توهین، تهمت یا افترا تایید نخواهد شد.

انصراف
۱۳۹۸/۰۶/۲۶ ۰۹:۰۰
حالت خوبه ؟ همون چیزی ننویسی سنگین تری
4 3 پاسخ دادن به این نظر

دیدگاه 55

بیشتر

چگونه اینفلوئنسر شویم؟

واقعیت آنکه، ما نیاز داریم تا از برخی از سازوکارهای پشت پرده ستاره های اینستاگرامی آگاه شویم. این متن شاید در قسمت هایی تلخ و یا شاید هم سطحی به نظر آید ولی قصد آن صرفا ارتقاء آگاهی های عمومی درباره مسائل این روزهای ما در فضای مجازی است.

چرا رابطه آمریکا و ایران راه به جایی نمی برد؟

بعد از روی کار آمدن حسن روحانی در سال ۱۳۹۲ کمتر کسی فکر می کرد پرتلاطم ترین دوران روابط ایران و آمریکا در دوره ریاست جمهوری او اتفاق بیفتد.

اخبار ویدئویی

بیشتر

ویدئو : «دیوار آدامس» سیاتل؛ از زباله‌دانی تا اثری هنری

ویدئو : امید داشتن عین قدرت است

خبرها

بیشتر

خبرهای دیگر